KPN, Vodafone, Hewlett-Packard, ASML en Siemens mogen zich een jaar lang tot de vijf krachtigste ict-bedrijven in Nederland rekenen. Caesar, IBS Consist, EMC, Blue Fox en Rational Software horen nog net bij de honderd sterkste.
Voor de tweede keer geeft het automatiseringsvakblad Computable inzicht in de krachtverhoudingen tussen de bedrijven in de Nederlandse ict-wereld. Dit jaar verschijnt voor de tweede keer de Computable 100, een overzicht van de honderd krachtigste ict-bedrijven in Nederland. Het vertrekpunt daarbij is de omzet, het aantal werknemers en de nettowinst in Nederland.
KPN blijft de dominantste speler op de Nederlandse markt, maar de overmacht is beduidend minder groot dan vorig jaar. Toen was de omzet groter dan die van de nummers 2 tot en met 7 bij elkaar. Dit jaar is de omzet nog net groter dan die van de nummers 2 tot en met 5 bij elkaar. Acht ict-bedrijven behaalden in 2002 in Nederland een omzet van meer dan een miljard euro. Naast KPN zijn dat Vodafone, Hewlett-Packard, Siemens, ASML, Philips, IBM en Imtech.
Voor de ict-sector in Nederland is 2002 een overgangsjaar. De belangrijkste ontwikkelingen waren afnemende werkgelegenheid, dalende omzetten en kleinere verliezen. Van marktherstel is nog geen sprake. Bedrijven proberen zich zo goed mogelijk aan te passen. Kostenbesparing is het devies en dat gaat ten koste van werkgelegenheid. Bij de top-100 verdwenen per saldo 17.270 banen. Eind 2002 hadden 58 van de honderd krachtigste ict-ondernemingen minder werknemers dan eind 2001; 21.740 medewerkers ruimden, al dan niet gedwongen, het veld. Dat komt overeen met 12,5 procent van de totale werkgelegenheid bij de top-100. Interessant is ook dat er 4.470 banen bijkwamen, maar bij nadere beschouwing blijkt dit cijfer niet zo rooskleurig te zijn als het in eerste instantie doet vermoeden.
De grootste groeier wat betreft het personeelsbestand is Atos Origin, dat het aantal werknemers in Nederland zag toenemen van 6.500 tot 9.000. De verklaring voor deze stijging is een aantal overnames, met KPMG Consulting als belangrijkste.
Slechts geringe stijging van de arbeidsproductiviteit
Wat is het effect van al die reorganisaties waarbij ict'ers met groepen tegelijk op straat staan? Het doel is duidelijk: productiviteitstoename en resultaatverbetering. De effecten waren in 2002 zelf nog niet erg merkbaar. Het probleem bij de pogingen om de productiviteit te verhogen is dat de omzetten in 2002 zwaar onder druk stonden. De gezamenlijke Nederlandse omzet van de top-100 daalde met 3 miljard tot 35,1 miljard euro; een afname van 7,9 procent. Omdat het totaal aantal werknemers daalde met 9,6 werd in 2002 slechts een productiviteitsgroei.
Gemengde prestaties
Naar de winstontwikkeling kun je op twee manieren kijken. Als je het zonnig wilt zien, kan je erop wijzen dat de honderd krachtigste ict-bedrijven in Nederland het nettoresultaat met 19,2 procent hebben verbeterd. Voor veel bedrijven geldt dat ze serieus in de problemen komen als de resultaten in 2003 niet aanmerkelijk verbeteren. Naast spectaculaire resultaatverbeteringen zijn er ook bedrijven die nauwelijks van de plaats komen of zelfs een verslechtering van de resultaten bekend moeten maken. Van de top-100 boekten 57 firma's in 2002 winst. De conclusie lijkt gerechtvaardigd dat vooral de grote, internationale ict-concerns zich op de Nederlandse markt staande houden.
Voor meer informatie over de Computable 100 kunt u contact opnemen met Wiliam ten Brink (023-5463518) / w.ten.brink@bp.vnu.com