UTRECHT – 3 februari 2006 - Werk, mens, beleid, veiligheid en onderwijs. Dat zijn de belangrijkste thematische woorden die lokale partijen gebruiken in hun programma’s voor de gemeenteraadsverkiezingen. Verschillen in politieke kleur leiden niet tot grote verschillen in taalgebruik, blijkt uit een vergelijking van verkiezingsprogramma's van politieke partijen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Tilburg.
De onderzochte verkiezingsprogramma’s tellen elk gemiddeld 9.600 woorden. 'Werk' wordt gemiddeld het meest als betekenisdragend woord gebruikt (neutrale woorden zoals hulpwerkwoorden en lidwoorden niet meegerekend). De top vijf van meest voorkomende woorden is:
1. ‘Werk’ (5,4 keer per 1000 woorden)
2. ‘Mens' (3,6)
3. ‘Beleid’ (2,8)
4. ‘Veiligheid’ (2,5)
5. ‘Onderwijs' (2,1)
Opvallend
Slechts enkele woorden gebruiken bepaalde partijen vaker dan andere. Opvallend is bijvoorbeeld dat de SP in Utrecht in haar verkiezingsprogramma het woord 'voorstander' bovengemiddeld vaak gebruikt. 'Tegenstander' komt slechts twee keer voor in het Utrechtse SP-programma. In Utrecht probeert de SP in zijn taalgebruik blijkbaar bewust te breken met het imago van ‘tegenpartij’. Een typisch CDA-woord blijkt 'samenleving' te zijn, typisch voor D66 zijn 'stimuleren' en 'ondernemen'. Bij de VVD springt het woord 'politie' eruit. Het woord ‘leefbaar’ mijden alle partijen zoveel mogelijk, met uitzondering van de lokale ‘leefbaarheidspartijen’ (bijvoorbeeld Leefbaar Utrecht).
Per stad
Bij een vergelijking van de steden valt op dat 'zorg' in Tilburg veel vaker in verkiezingsprogramma’s wordt gebruikt, 'ruimte' in Amsterdam en Den Haag en 'jongeren' in Rotterdam. 'Aandacht' gebruiken alle partijen veel, bijvoorbeeld in zinnen als ‘dat vergt aandacht’, ‘er komt meer aandacht voor’ en ‘dat heeft onze nadrukkelijke aandacht’. Het onderzoek is uitgevoerd door het bureau Sabel Communicatie dat met speciale software 44 verkiezingsprogramma's analyseerde.
Top 5 per stad
Amsterdam
1 Werk, -en, -ende, -ers
2 Mens, -en, -elijk, -elijke
3 Beleid
4 Mogelijk, -e, -heid, -heden
5 Ruimte, -n, -s, -lijk, -lijke
Den Haag
1 Mogelijk, -e, -heid, -heden
2 Scholen, school
3 Ruimte, -n, -s, -lijk, -lijke
4 Wijk, -en
5 Veilig, -e, -heid, -er, -ere
Rotterdam
1 Werk, -en, -ende, -ers
2 Mens, -en, -elijk, -elijke
3 Scholen, school
4 Jong, -ere, -eren, -er
5 Veilig, -e, -heid, -er, -ere
Tilburg
1 Wijk, -en
2 Mens, -en, -elijk, -elijke
3 Zorg
4 Bedrijf, bedrijven
5 Beleid
Utrecht
1 Beleid
2 Mens, -en, -elijk, -elijke
3 Veilig, -e, -heid, -er, -ere
4 Onderwijs
5 Voorzieningen
Over Sabel Communicatie
Sabel Communicatie is een bureau voor geschreven communicatie. Het bureau adviseert opdrachtgevers over hun taal en realiseert geschreven communicatieproducties (relatiemagazines, personeelsbladen, folders, brochures, advertenties, (e-)mailings, websites, e-zines, e-mailnieuwsbrieven). Bij het bureau werken elf tekstspecialisten. Sabel Communicatie werkt naast NedTrain voor onder andere: Albert Heijn, ANWB, Centrum Ondergronds Bouwen, Equant, FME, Fortis, Getronics PinkRoccade, GTI, Inspectie Verkeer en Waterstaat, Joh. Enschedé, KWF Kankerbestrijding, KLPD, NS, ProRail, Provincie Noord-Brabant, Rijkswaterstaat en de SER.
Noot voor de redactie:
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met
Robbert Jan Sabel
Telefoon: (030) 299 30 73
robbertjan@sabelcommunicatie.nl
www.sabelcommunicatie.nl