Rotterdam,
30 maart 2026 - Sinds 1 januari van dit jaar is het
Carbon Border Adjustment Mechanism
(CBAM) officieel in werking getreden. Tot nu toe hanteerde de Nederlandse
Emissieautoriteit (NEa) een korte overgangsperiode waarin bij onjuiste
aanvragen vooral waarschuwingen werden gegeven. Die periode eindigt op 31
maart 2026.
Customs Support Group (CSG),
onafhankelijke aanbieder van douane- en handelsoplossingen, ziet dat
importeurs nog onvoldoende voorbereid zijn om volledig te voldoen aan
CBAM. Customs Support Group signaleert vijf concrete uitdagingen die
kunnen leiden tot aanzienlijke kosten, compliancerisico’s en extra
administratieve inspanningen.
De
tijd van waarschuwen is voorbij
CBAM
is een belangrijk instrument binnen de EU Green Deal. Het doel is ervoor
te zorgen dat geïmporteerde grondstoffen (zoals ijzer, staal, aluminium,
cement en meststoffen) dezelfde CO2-kosten afdragen als goederen die
binnen de EU zijn geproduceerd en via het Emissions Trading System (ETS)
een CO2-heffing betalen.
Na een
overgangsperiode van drie jaar, sinds januari 2023, waarin importeurs hun
rapportagestructuren konden opzetten en meldingsprocessen konden testen,
is de koolstofheffing sinds 1 januari verplicht voor CBAM-goederen.
Bedrijven die jaarlijks meer dan 50 ton CBAM-goederen importeren, moeten
vóór 31 maart 2026 beschikken over de status van geautoriseerde
CBAM-aangever. Deze status zorgt ervoor dat ze CBAM-goederen zonder
onderbreking in de EU kunnen blijven importeren. Geautoriseerde
CBAM-aangevers moeten vanaf 2027 CBAM-certificaten kopen voor goederen
die in het voorgaande jaar zijn geïmporteerd. Fouten in de
gegevensverzameling, classificatie of procesintegratie kunnen directe
financiële gevolgen hebben.
“CBAM
ontwikkelt zich van een rapportageverplichting tot een operationeel
controle-instrument dat diepgaande invloed heeft op douane-, supply
chain- en financiële processen”, zegt John Wegman, CEO van Customs
Support Group. “In de praktijk zien we vijf veelvoorkomende fouten die
direct leiden tot extra kosten en compliancerisico’s.”
- Gebrek
aan CBAM-governance en geïntegreerd datamanagement: Veel
bedrijven beschouwen CBAM als een puur technische
rapportageverplichting, terwijl het in werkelijkheid gecoördineerde
verantwoordelijkheid vereist van de afdelingen douane, inkoop,
duurzaamheid en financiën. Zonder duidelijke processen en
geïntegreerde datastromen ontstaat inconsistente rapportage, met
vertragingen en een verhoogde foutgevoeligheid als gevolg.
- Onvolledige
of onjuiste goederenclassificatie: Het
correct toewijzen van douanetariefcodes is cruciaal om te bepalen of
en hoe CBAM-verplichtingen van toepassing zijn. Fouten in
classificatie leiden tot onjuiste rapportage, vertragingen en extra
administratieve lasten. Bedrijven moeten regelmatig de herkomst,
classificatie en relevantie van CBAM controleren en coördineren.
- Het
niet tijdig verkrijgen van de juiste CBAM-status: Importeurs
van CBAM-goederen die meer dan 50 ton goederen per jaar importeren,
moeten nu dringend de status van geautoriseerde CBAM-aangever
aanvragen. Bedrijven die dit nog niet hebben geregeld, lopen
aanzienlijke risico’s, zoals vertragingen, boetes of zelfs
tijdelijke importstops van CBAM-goederen, afhankelijk van de
handhaving door nationale autoriteiten.
- Onvoldoende
inzicht in de financiële impact van CBAM: CBAM
is niet slechts een simpele rapportageoefening. Vanaf 2026 zal CBAM
rechtstreeks van invloed zijn op de importkosten door de verplichte
aankoop van certificaten. Met beschikbare standaardwaarden en
benchmarks kunnen bedrijven deze impact vooraf berekenen. Wie dit
nalaat, riskeert onverwachte kosten, lagere marges en prijsdruk.
- Onderschatting
van de operationele gevolgen en sancties:
Onjuiste of onvolledige rapporten kunnen niet alleen leiden tot
extra werk, maar ook - in het ergste geval - tot financiële sancties
vergelijkbaar met de EU ETS-niveaus. Naast boetes kunnen bedrijven
te maken krijgen met strenge controles, vertragingen en een grote
extra administratieve last. CBAM moet worden beschouwd als een
continu operationeel proces met regelmatige controles, niet een
eenmalige inspanning.
Praktijkvoorbeeld:
Wanneer CBAM te laat aan het licht komt
Een
importeur van stalen componenten buiten de EU brengt producten op de
markt zonder vooraf de CBAM-impact te analyseren of leveranciers te
raadplegen.
Bij het
opstellen van zijn eerste CBAM-verklaring vraagt de importeur
emissiegegevens op bij zijn leverancier. De leverancier is echter van
mening dat de producten buiten de scope van CBAM vallen, omdat ze intern
zijn geclassificeerd als ‘onderdelen’ in plaats van CBAM-relevante
goederen. Als gevolg hiervan is geen voorbereidend werk verricht en zijn
er geen emissiegegevens beschikbaar. Deze classificatie blijkt echter
onjuist.
Pas in
een laat stadium wordt duidelijk dat de goederen onder CBAM vallen, op
basis van de correcte douaneclassificatie. Door het gebrek aan afstemming
vooraf en de ontbrekende emissiegegevens, wordt de importeur nu gedwongen
om standaardwaarden te gebruiken. Dit resulteert in aanzienlijk hogere
CBAM-kosten dan verwacht, urgente coördinatie-inspanningen en druk om
leveranciersvoorwaarden opnieuw te onderhandelen door de nieuwe
totaalprijs.
“CBAM is
geen theoretisch rapportageproject, maar een operationele stresstest voor
douane-, supply chain- en dataprocessen”, zegt Wegman. “Het zijn niet de
regels zelf, maar de implementatie ervan die bepaalt of bedrijven de
risico’s juist beheren of onnodige kosten maken.”
Gratis
webinar over CBAM-implementatie
Om
importeurs te ondersteunen organiseert Customs Support Group regelmatig
gratis webinars waarin experts praktische richtlijnen geven voor de
efficiënte implementatie van datastructuren, communicatie binnen de
supply chain en CBAM-rapportage.
Actuele data en onderwerpen zijn te vinden op de
website.
Over Customs Support Group
Customs
Support Group (CSG) is Europa’s toonaangevende onafhankelijke aanbieder
van douaneafhandeling- en handelsoplossingen. Dankzij innovatieve
digitale technologie en diepgaande branche-expertise zorgt CSG voor
naadloze en efficiënte grensoverschrijdende operaties.
Met
vestigingen in 14 Europese landen op strategische locaties biedt CSG het
breedste scala aan douanediensten in de markt. Meer dan 60.000 klanten
vertrouwen op de kennis en ervaring van 1.700 gespecialiseerde
douaneprofessionals, die bedrijven helpen hun operationele efficiëntie te
verhogen en te voldoen aan complexe wet- en regelgeving in een steeds
veranderende handelsomgeving.
Meer
informatie over Customs Support Group is te vinden op
https://www.customssupport.com/
Voor meer informatie
Julia
Verbunt
Group Marketing Director, Customs Support
julia.verbunt@customssupport.com
Whizpr
Winnie Silvertand
csg@whizpr.nl