Als een onderneming zijn toekomst wil zekerstellen, dan volstaat het vandaag de dag niet meer dat er alleen goede producten of diensten tegen een acceptabele prijs worden geleverd. De klanten stellen steeds hogere eisen aan de kwaliteit van de gehele organisatie (product, dienst, service, dienstbaarheid, bereikbaarheid, presentatie etc.). Daarnaast worden vanuit de overheden (rijk, provincie, gemeente) vergaande rapportages en zekerheden geëist om de "overlast" die bedrijven geven te minimaliseren.
ISO/AMvB/BRZO/PBZO/VBS/VR/REACH/EMAS/IPPC/ARBO/OHSAS/HACCP/........ Ieder bedrijf heeft er een dagtaak aan om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen op het gebied van kwaliteit en de altijd veranderende eisen vanuit de overheid. Dit leidt onvermijdelijk tot een veelheid aan procedures, informatiestromen, informatiebeheerssystemen, interne en externe rapportages, continue opleiding van medewerkers en ga zo nog maar even door.
Het wordt dan ook steeds lastiger om in het woud van gegevens de spreekwoordelijke boom nog te vinden. Hier biedt de systematiek van de door Kevanti! ontwikkelde ABT-matrix uitkomst; op een eenvoudige en heldere manier wordt - in korte tijd - orde gebracht in al uw informatie en onderlinge verbanden gelegd. Het prettige voor uw medewerkers is dat het kaf van het koren wordt gescheiden. Alles wat te maken heeft met de dagelijkse werkzaamheden wordt eenvoudiger te vinden in de gegevensbrij. Het uitvoeren van (kwaliteits-)audits én de communicatie met overheden worden vereenvoudigd.
Wij hebben een aantal voor u belangrijke omgevingsfactoren nog even op een rijtje gezet:
Kwaliteit - ISO 9001
Kwaliteit geeft aan of het product of de geleverde dienst overeenkomt met wat de klant ervan verwacht. Op het vlak van kwaliteit zijn vele standaarden beschikbaar, opgesteld door diverse instituten zoals de ISO (internationale standaardisatie organisatie) NNI (Nederlands Normalisatie Instituut) INK (Instituut Nederlandse Kwaliteit) DIN (Deutsches Institut für Normung) en ANSI (American National Standards Institute). BSI (British Standardisation Institute) Het ISO 9001 certificaat is het internationale keurmerk voor het kwaliteitsmanagementsysteem.
Verreweg de meest bekende standaard is ISO 9000, welke slaat op het managementsysteem voor kwaliteitsborging. ISO 9000 is een serie standaarden van het ISO instituut die vastlegt hoe een organisatie zijn Kwaliteit kan waarborgen. Deze serie bestaat uit de volgende standaarden: ISO 9000 - Grondbeginselen en definities, ISO 9001:2000 - Eisen aan kwaliteitsmanagement, ISO 9004 - Richtlijnen voor prestatieverbeteringen, ISO 19011 - Richtlijnen voor auditing. De ISO 9001:2000 norm bestaat uit de volgende hoofdstukken: eisen aan kwaliteitsmanagementsystemen, verantwoordelijkheid van het management, management van middelen, klantgerelateerde processen, meting, analyse en verbetering. Initiële certificeringen en de periodieke audits worden veelal uitgevoerd door een Notified Body. Enkele bekende bureaus zijn: TUV Rheinland BV, Lloyd's Register, KEMA, Det Norske Veritas, ViaNorm.
Maar wat is ISO nou eigenlijk? ISO wordt door de meeste organisaties ervaren als een lastig iets. Een sta-in-de-weg van de dagelijkse werkzaamheden, een papieren monster, op zijn best een noodzakelijk kwaad. ISO is niets meer en niets minder dan: - zeggen wat je doet - doen wat je zegt -, én het bewijzen.
Kwaliteit - HACCP
In de voedingsmiddelenbranche is de HACCP (Hazard Analysis Critical Control Points) een verplicht managementsysteem met het oog op de voedselveiligheid in de keten. Het systeem identificeert en beheerst de risico's die (mogelijk) ontstaan in het bereidingproces van voedingsmiddelen.Op deze wijze wordt de kwaliteit van het product gewaarborgd.Het is goed mogelijk om ISO 14001 te integreren in HACCP. Een ISO 14001 of 9001 managementsysteem biedt een belangrijke basis om te voldoen aan de HACCP eisen. Als belangrijke aanvulling op procesbeheersing stelt HACCP eisen aan de risicoanalyse.
Overheid
De overheid, Arbo, milieu, het bedrijf…... Bedrijven moeten soms erg lang wachten op een vergunning. Tegenwoordig eist de overheid dat een bedrijf wéét hoe het moet. En als dat niet het geval is en de geldende wet- en regelgeving wordt overtreden, dan is: "Leiden in last". Bovendien zijn rechters de letter van de wet strenger gaan toepassen, zodat bedrijven vaker worden geconfronteerd met de gevolgen van het onjuist of niet tijdig invullen van formulieren. De overheid kan gestuurd worden door burgers, die al of niet in vereniging, bijvoorbeeld in actiegroepen, procedures eindeloos kunnen rekken. De positie van de burger kan grote gevolgen hebben, zowel voor overheden als ondernemingen. Er is ook de ontwikkeling dat sfeer in de samenleving steeds zakelijker wordt. Die verzakelijking blijkt o.a. uit de verzelfstandiging van bijvoorbeeld het Kadaster: wie inlichtingen over bedrijven wil, moet fors in de buidel tasten.
Vergunning of melding? Sommige bedrijven krijgen een vergunning op maat, andere behoeven slechts hun activiteiten te melden Wanneer u een bedrijf wilt beginnen of een bestaand bedrijf veranderen, krijgt u waarschijnlijk te maken met de Wet milieubeheer. In de Wet milieubeheer staan regels om overlast van bedrijven en calamiteiten te voorkomen. Bedrijven moeten ervoor zorgen dat hun apparatuur en voorzieningen het milieu zo min mogelijk belasten. In bepaalde gevallen moet u een milieuvergunning aanvragen. Dat is nodig als er bijvoorbeeld sprake is van mogelijke geluidsoverlast, stankoverlast, emissies van schadelijke stoffen of een hoog energieverbruik. Via een milieuvergunning bent u verplicht bepaalde acties te ondernemen die ervoor zorgen dat de overlast tot een minimum beperkt blijft.
De Milieudiensten door heel Nederland stellen voor gemeenten de milieuvergunningen op. Ook stimuleren zij tot het opstellen van energie- en waterbesparingsplannen of afvalpreventieplannen. Vergunningen of algemene regels Bedrijven die vallen onder een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB), een besluit met algemene regels van toepassing op een bepaalde branche, hoeven geen milieuvergunning aan te vragen. Als u niet onder een AMvB valt moet u een milieuvergunning aanvragen. Omdat een vergunningaanvraag zeer uitgebreid kan zijn, is het raadzaam om in een zo vroeg mogelijke stadium (voordat u uw bedrijf opricht of verandert) met een vergunningverlener van de Milieudienst te overleggen. Een bouwvergunning wordt pas verleend als het besluit over de milieuvergunning definitief is. In uitzonderlijke gevallen valt een bedrijf niet onder een AMvB en is er ook geen milieuvergunning nodig. Toekomst milieuvergunning en algemene regels Naar verwachting wordt de komende jaren de zogenaamde Omgevingsvergunning (2008) en de Activiteiten AMvB (2007) ingevoerd. Dan zal ook de milieuwetgeving voor vergunningverlening veranderen.
BRZO
In Nederland kunnen bedrijven met een bepaalde hoeveelheid gevaarlijke stoffen vallen onder de werking van het BRZO (Besluit Risico's Zware Ongevallen). In dit besluit worden voor diverse gevaarlijke stoffen en stofcategorieën een hoge en een lage drempelwaarde voor stofhoeveelheden genoemd. Bedrijven waarop het BRZO van toepassing is, moeten alle nodige maatregelen treffen ter voorkoming en ter beperking van de gevolgen van zware ongevallen. Ze dienen tenminste te beschikken over een Preventiebeleid Zware Ongevallen (PBZO) en een veiligheidsbeheerssysteem (VBS). Het VBS moet in procedures, werkvoorschriften, standaard formulieren en dergelijke vastgelegd zijn (hardcopy of digitaal). Belangrijke documenten moeten traceerbaar zijn. De zwaarste categorie bedrijven moet daarnaast ook een veiligheidsrapport (VR) en een intern noodplan opstellen en een actuele stoffenlijst bijhouden. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) maakt jaarlijks een inventarisatie van de zogenaamde BRZO-bedrijven.
REACH
Dit is de nieuwe Europese verordening voor chemische stoffen. De afkorting staat voor Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische stoffen. De aanleiding voor het nieuwe beleid is dat van veel stoffen die op de markt verkrijgbaar zijn, onvoldoende bekend is wat de gevaren en risico's zijn oftewel in hoeverre ze schadelijk zijn voor de mens en het milieu. De kern van REACH is dat een bedrijf in principe van alle stoffen die hij produceert, verwerkt of doorgeeft aan klanten de risico’s moet kennen en maatregelen moet benoemen om die risico’s te beheersen. Daarbij gaat het niet alleen om producenten en importeurs van chemicaliën, maar om alle bedrijven die op enigerlei wijze met stoffen of preparaten of stoffen in voorwerpen te maken hebben. Deze nieuwe regelgeving is op 1 juni 2007 in werking getreden. Alle stoffen die worden geproduceerd of geïmporteerd in hoeveelheden van meer dan 1 ton/jaar moeten worden geregistreerd bij het nieuw opgerichte Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA - European CHemicals Agency). De bewijslast voor het veilig in de handel brengen van chemische stoffen wordt met REACH verschoven van de overheid naar het bedrijfsleven. Binnen REACH kan een bedrijf verschillende rollen vervullen: fabrikant, importeur, distributeur en downstreamgebruiker. Afhankelijk van de rol moet een bedrif voldoen aan een reeks van verplichtingen.
Milieu - ISO 14001
Dit is één van de normen van de ISO 14000 serie (vergelijkbaar met ISO 9000) en wordt wereldwijd toegepast om milieumanagementsystemen op te zetten en te certificeren. Of u nu kiest voor certificeren of niet, een milieumanagementsysteem biedt goede mogelijkheden om uw inzicht in wet- en regelgeving en de relatie met de overheid te verbeteren. Hebt u bijvoorbeeld al een kwaliteits- of Arbosysteem, dan zijn er mogelijkheden om ISO 14001 te combineren met andere managementsystemen. De ISO 14001 stelt als één van de basiseisen dat u moet voldoen aan de wet en regelgeving. Bij het opzetten van een milieumanagementsysteem volgens ISO 14001, brengt u op systematisch wijze in kaart welke wet- en regelgeving van toepassing is op uw organisatie en wordt dit ook actueel gehouden. Deze inventarisatie geeft u te allen tijde inzicht in de wet- en regelgeving die op uw organisatie van toepassing is. Daarnaast houdt u, door middel van systematische monitoring, bij of u voldoet aan de eisen uit wet- en regelgeving. Hierdoor speelt u dus een actieve rol bij de toetsing van de naleving en komt u bij controlebezoeken door het bevoegde gezag niet voor onaangename verrassingen te staan. Ook de verantwoordelijkheden en de werkwijze bij de communicatie met het bevoegde gezag heeft u vastgelegd binnen uw milieumanagementsysteem. Bij een goed functionerend milieumanagementsysteem kunnen mogelijk afspraken worden gemaakt met de overheid met betrekking tot een milieuvergunning op hoofdzaken (VOH) of een milieuvergunning op maat (VOM).
Milieu - EMAS
Als u kiest voor een milieumanagementsysteem en dit wilt laten certificeren, heeft u twee mogelijkheden: de ISO 14001 norm en/of de EMAS verordening. EMAS staat voor 'Eco Management and Audit Scheme', en is een initiatief van de Europese Gemeenschap. EMAS stelt als extra vereiste ten opzichte van ISO 14001, dat een milieujaarverslag voor het publiek moet worden opgesteld. De EMAS verordening is overigens sinds eind 2001 niet alleen meer een mogelijkheid voor industriële bedrijven. Met de publicatie van EMAS II kunnen bijvoorbeeld ook dienstverlenende organisaties zich laten registreren.
Vooral voor organisaties die wettelijk verplicht zijn om een milieujaarverslag op te zetten en die beschikken over een ISO 14001 certificaat is de stap naar EMAS klein. In dat geval hoeft u het milieujaarverslag alleen nog te toetsen aan de eisen die de EMAS verordening daaraan stelt en zonodig uw milieujaarverslag in overeenstemming met bijstellen. Hoewel EMAS veel op ISO14001 lijkt is deze op een aantal punten breder en dwingender dan ISO14001. Bij de keuze voor EMAS moet hier rekening mee gehouden worden.
Milieu - IPPC
De Integrated Pollution Prevention and Control (IPPC)-richtlijn is gericht op preventie en bestrijding van milieuverontreiniging. De IPPC-richtlijn verplicht de EU-lidstaten om emissies naar water, lucht en bodem (inclusief maatregelen voor afvalstoffen) van grote milieuvervuilende bedrijven te reguleren. Dat gebeurt via een integrale vergunning. Deze dient gebaseerd te zijn op de beste beschikbare technieken (BBT). Vergunningverleners moeten rekening houden met de stoffen en stofgroepen die op de IPPC-lijst staan. In Nederland is de IPPC-richtlijn 96/61/EG geïmplementeerd in de Wet milieubeheer en in de Wet verontreiniging oppervlaktewateren. Vanaf 1 januari 2007 moeten bepaalde bedrijven gegevens registreren en rapporteren volgens de European Pollutant Release Transfer Register (E-PRTR) verordening. De verordening verplicht de bedrijven hun emissies naar water, lucht en bodem en afvaltransport te rapporteren aan de overheid.
ARBO - OHSAS 18001
Het Britse normalisatie-instituut BSI heeft in 1999 de eisen in de vele verschillende Arbomanagementsystemen samengevoegd onder de naam OHSAS 18001 (Occupational Health and Safety Management Systems - Specifications). De OHSAS 18001 is een Arbomanagementsysteem dat op eenvoudige wijze geïntegreerd kan worden met de ISO 14001 en/of ISO 9001 norm. Het systeem volgt namelijk óók de managementcirkel van Deming: plan-do-check-act. De OHSAS 18001 norm is interessant voor bedrijven die zich positief willen onderscheiden bij het werven van personeel, die een positief imago willen uitstralen en ongevallen willen voorkomen.
Contactadres KEVANTI:
Goudreinette 15
6922 AE Duiven
Telefoon 0316-285264
Telefax: 0316-285641