DEN HAAG, 29 november 2006 – Drie brancheorganisaties STOBI, FIAR en ICT~Office zeggen hun vertrouwen op in het functioneren van de Nederlandse Thuiskopieregeling. Met het eenzijdige besluit van de SONT-voorzitter tot introductie van nieuwe consumentenheffingen op MP3-spelers en harddiskrecorders en tot voortzetting van de bestaande hoge heffingen op blanco schijfjes, is de limiet bereikt. De voorzitter kwam tot zijn besluit nadat de partijen, die in de Stichting Onderhandelingen Thuiskopie praten over de hoogte en toepassing van de heffing, uiteindelijk geen overeenstemming bereikten. Met zijn besluit negeert de voorzitter van de SONT de uitdrukkelijke voorwaarden van de Minister van Justitie in afstemming met de Tweede Kamer, die op terughoudendheid heeft aangedrongen.
De minister had aangegeven dat gewacht moest worden op de aanstaande Europese aanbeveling. Bovendien moest bij de verdeling van de bij consumenten geïnde gelden door de stichting Thuiskopie eerst orde op zaken worden gesteld. Eerder had zijn voorganger al aangedrongen op het definiëren van duidelijke criteria en randvoorwaarden, voorafgaand aan een eventuele nieuwe heffing. Aan geen van deze drie voorwaarden is voldaan.
Genegeerd
Het besluit van de SONT toont aan dat de voorzitter willens en wetens buiten de kaders opereert die de Minister van Justitie in afstemming met de Tweede Kamer en in navolging van de Europese wetgever eerder heeft gesteld.
Met zijn beslissing:
- negeert de voorzitter de oorspronkelijke bedoeling van het systeem waarvan altijd voorzien is dat het uitfaseert en plaats maakt voor betere, meer eigentijdse alternatieven;
- negeert de voorzitter de huidige economische en technologische ontwikkelingen die rechtstreeks afrekenen tussen rechthebbende en consument via digitale rechtensystemen al tot dagelijkse realiteit hebben gemaakt;
- gaat de voorzitter, door eigenhandig vooruit te lopen op de aanstaande Europese aanbeveling, voorbij aan de expliciete wens van de minister en de Kamer om tot Europese harmonisatie te komen ten aanzien van thuiskopiëren;
- heeft de voorzitter geen enkel oog voor de eigen verantwoordelijkheid van auteursrechthebbenden en -organisaties waardoor elke prikkel ontbreekt om hun werk beter te gaan beschermen tegen illegaal kopiëren;
- denkt de voorzitter in de schoenen van de Minister en de Kamer te kunnen gaan staan door zelfstandig te beoordelen of, en zo ja hoe groot, het gevaar voor innovatie in Nederland is als gevolg van de bestaande Thuiskopieregeling.
Onduidelijk, onrechtvaardig, oncontroleerbaar
De Minister van Justitie heeft vorige maand al aangegeven dat hij zal ingrijpen met een Algemene Maatregel van Bestuur als toch besloten wordt tot nieuwe heffingen. De brancheorganisaties vragen de minister dringend dat nu te doen en het SONT-besluit te herroepen.
Daarnaast vragen de organisaties om de terughoudendheid, die telkens met de mond beleden is, nu ook wettelijk vast te leggen zodat nieuwe consumentenheffingen worden voorkomen en bestaande heffingen direct worden verlaagd. Alleen zo kan een begin gemaakt worden met de uitfasering van het bestaande systeem, zoals de wetgever dat ook altijd heeft bedoeld.
Daarmee komt het einde in zicht van een stelsel dat al jaren onduidelijk, onrechtvaardig en oncontroleerbaar is. Onduidelijk, omdat er nooit heldere criteria voor zijn afgesproken. Onrechtvaardig, omdat het een rough justice systeem is dat alle betrokkenen dupeert en waar iederéén -ongeacht zijn feitelijk kopieergedrag- aan meebetaalt: vaak onterecht, soms dubbel en telkens onevenredig hoog. En oncontroleerbaar vanwege het ontbreken van openheid over de wijze waarop de door de consument opgebrachte gelden worden verdeeld, en vanwege het ontbreken van democratische controle op het systeem zélf.
Eigenzinnigheid
Alexander Hent, voorzitter van de STOBI (producenten, importeurs en distributeurs van blanco informatiedragers): “De voorzitter van de SONT gaat stelselmatig voorbij aan de gegronde argumenten die we in de SONT naar voren hebben gebracht. De vandaag genomen beslissing is typerend voor eigenzinnigheid van de voorzitter en demonstreert nadrukkelijk de praktische oncontroleerbaarheid van dit hele stelsel. Niet uitbreiding, maar uitfasering moet het doel zijn.”
Directeur André Habets van FIAR, de branchevereniging van de Nederlandse consumentenelektronicamarkt: “De introductie door de voorzitter van een nieuwe heffing op MP3-spelers en harddiskrecorders, óók al is dat in eerste instantie nog een 0-heffing, zet de deur open naar een verdere belasting van consumenten van vele tientallen miljoenen Euro’s per jaar. Dat betekent een onterechte en ongefundeerde aanslag op de portemonnee van de Nederlandse consument en een slag voor de Nederlandse handel en industrie.”
Bernd Taselaar, operationeel directeur ICT~Office (branchevereniging van de Nederlandse IT, Telecom, Kantoor en Internetbedrijven): “Daarnaast is de kans nu groot dat andere apparatuur zoals PC’s en mobiele telefoons volgend jaar ook aan de beurt zijn. ICT~Office blijft pleiten voor een rechtvaardig systeem voor consument, muzikant en leveranciers van MP3-spelers, gebaseed op Digital Right Management (DRM).”
De thuiskopieregeling
Wie in Nederland blanco CD’s, tapes en DVD’s koopt, betaalt een bedrag aan thuiskopieheffing. Deze heffing bestaat sinds begin jaren negentig en is bedoeld om artiesten te compenseren als consumenten voor persoonlijk gebruik een kopie maken van auteursrechtelijk beschermd werk. De vergoeding is dus niet bedoeld voor compensatie van schade veroorzaakt door piraterij, noch als verkapte cultuursubsidie door de consument.
Vereniging FIAR vertegenwoordigt de fabrikanten, importeurs en agenten van audio en visuele media in Nederland. FIAR vertegenwoordigt meer dan 90% van de Nederlandse consumentenelektronicamarkt.
STOBI vertegenwoordigt de producenten, importeurs en distributeurs van blanco informatiedragers in Nederland. De deelnemers van STOBI vertegenwoordigen gezamenlijk meer dan 90% van de Nederlandse markt.
ICT~Office is de branchevereniging van de IT-, Telecom-, Office- en Internetbedrijven in Nederland. ICT~Office behartigt de belangen van de aangesloten organisaties richting politiek en overheid. Met een achterban die € 30 miljard omzet en meer dan 250.000 medewerkers telt, is ICT~Office dé belangenbehartiger van de Nederlandse ICT- en Office sector.
BIJLAGE: Brief aan de Minister van Justitie
Aan Zijne Excellentie de heer mr. E.M.H. Hirsch Ballin
Ministerie van Justitie
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
Schiphol-Rijk, 29 november 2006
Betreft: dringend verzoek tot herroepen besluit SONT 29 november 2006
Excellentie,
Graag vraag ik uw aandacht voor het recente besluit van de voorzitter van de SONT om toch over te gaan tot een uitbreiding van de heffing naar MP3 spelers, harddiskrecorders en andere hardware ondanks de harde voorwaarden door u gesteld en onlangs nog door u bevestigd in de Tweede Kamer d.d. 10 oktober j.l
Tijdens de SONT-vergadering van 29 november jongstleden heeft de voorzitter besloten een nul-heffing op te leggen voor digitale audio-spelers en digitale videorecorders die zijn uitgerust met een harde schijf. Hoewel het nu nog om een nulheffing gaat, houdt dit besluit reeds de vaststelling in dat ten aanzien van deze nieuwe voorwerpen een vergoedingsverplichting geldt. Verder heeft hij besloten om de bestaande heffingen op blanco informatiedragers te handhaven en geen rekening te houden met de huidige ontwikkelingen op gebied van digitaal rechtenbeheer.
Met dit besluit negeert de SONT – in de persoon van de voorzitter (omdat de stemmen staakten) - uw uitdrukkelijke wens zoals bevestigd en afgestemd met de Tweede Kamer tijdens het mondeling vragen uur d.d. 10 oktober op verzoek van Tweede Kamerlid Ada Gerkens. Tijdens dit debat heeft u duidelijk gesteld dat nieuwe heffingen pas aan de orde mogen komen:
1. (…) wanneer duidelijk is wat het standpunt van de Europese Commissie is.
2. (…) wanneer met de Stichting Thuiskopie ook gesproken is over de wijze waarop het geld van de heffingen dien te worden verdeeld. (Stenografisch verslag Tweede Kamer, Mondelingen Vragenuur, 10 oktober jl.)
Daarnaast is eerder door uw voorganger als derde voorwaarde bepaald dat voorafgaand aan een wijziging van het huidige stelsel, ‘criteria die ten grondslag worden gelegd aan de vaststelling van een bepaalde vergoeding’ dienen te worden gedefinieerd (Brief Ministerie van Justitie aan SONT, kenmerk 5430725/06/6, inzake herziening SONT-Statuten). Aan geen van deze drie voorwaarden is voldaan.
Graag brengen wij u in herinnering dat u uitdrukkelijk de mogelijkheid heeft open gehouden – indien een dergelijk besluit toch zou worden genomen – tegen dit besluit op te treden door middel van een Algemene maatregel van Bestuur. Wij verzoeken u daarom dringend het huidige besluit van de SONT te herroepen.
Wij zijn van mening dat het huidige besluit van de SONT duidelijk aangeeft dat de voorzitter willens en wetens buiten de kaders opereert die u als Minister van Justitie, in afstemming met de Tweede Kamer en in navolging van de Europese wetgever heeft gesteld door:
1. De
oorspronkelijke bedoeling van de Nederlandse wetgever te negeren dat het stelsel voor heffingen op termijn plaats dient te maken voor een systeem waarbij een rechtstreekse afrekening kan plaats vinden tussen consument en rechthebbenden. De voorzitter van SONT wil de door uw voorganger gevraagde terughoudendheid niet in de praktijk brengen door de hoogte van bestaande heffingen te handhaven en uit te breiden naar nieuwe heffingen (notitie Auteursrechtbeleid, kamerstuk 29.838/1).
2. De
economische en technologische actualiteit stelselmatig te negeren alsook de ‘
door artikel 6 van Richtlijn nr. 2001/29 gedicteerde noodzaak om rekening te houden met technische beschermingsvoorzieningen’ (Brief Ministerie van Justitie aan SONT, kenmerk 5430725/06/6, inzake herziening SONT-Statuten). Zo zijn de tarieven van de bestaande heffingen al jaren hetzelfde, dit terwijl DRM-ontwikkelingen een vlucht hebben genomen en de prijs van blanco informatiedragers de laatste jaren dramatisch gedaald, waardoor de verhouding tussen prijs en heffing nog meer is scheefgetrokken (zie bijlage 1 gezamenlijke brief aan de SONT d.d. 15 november jl.).
3. Eenzijdig en afwijkend maatregelen te nemen, die tegen uw wens en die van de Tweede Kamer ingaan om te komen tot
Europese harmonisatie voor thuiskopiëren. Wij zijn van mening dat ook wanneer de Europese aanbeveling wordt gepubliceerd het aan uw oordeel - in afstemming met de Tweede Kamer – dient te zijn wat hiervan de gevolgen voor de Nederlandse situatie voor thuiskopieren horen te zijn en niet van enkel de voorzitter van de SONT.
4. Los van uw oordeel en dat van de Tweede Kamer te bepalen wat wel of niet schadelijk is voor innovatie en hier tevens de uitspraken te negeren van het innovatieplatform onder leiding van de Minister President dat nieuwe heffingen tot marktverstoring leiden. Letterlijke aanbeveling innovatieplatform: “Werk aan internationale oplossing voor auteursrecht. De ICT-markt is bij uitstek internationaal. In dit kader passen geen nieuwe heffingen”.
5. Geen oog te hebben voor de ‘
eigen verantwoordelijkheid van de branche bij het tegengaan van kopiëren’ (stenografisch verslag Tweede Kamer Mondelinge Vragenuur, 10 oktober jl). Het al jaren handhaven van de bestaande heffingen en introduceren van nieuwe heffingen stimuleert auteursrechthebbenden niet hun eigen werk tegen kopiëren te beveiligen.
6. Partijen binnen de SONT stelselmatig te negeren en niet serieus te nemen, onder andere door geen duidelijke randvoorwaarden en criteria voor vaststelling van de hoogte van de heffing te definiëren overeenkomstig Europese richtlijn voor auteursrecht, brieven van STOBI, FIAR, ICT-Office niet te willen behandelen en ook niet op de agenda te zetten (zie bijlage 2 brief van STOBI aan de SONT d.d. 13 september jl.).
Wellicht ten overvloede hechten wij eraan u te informeren dat wij bij herhaling deze punten ook in de SONT hebben ingebracht tot nu toe zonder enig resultaat.
Bij de introductie van het systeem is altijd voorzien dat de heffingen zouden worden afgebouwd. Dat zou kunnen zodra economische en technologische ontwikkelingen rechtstreeks afrekenen mogelijk maken tussen auteursrechthebbende en consument, via digitaal rechtenbeheer. Uw voorganger heeft deze beleidslijn bevestigd in zijn notitie Auteursrechtbeleid (Kamerstuk 29.838/1). De tijd is nu gekomen.
Wij vragen u om de terughoudendheid waar uw voorganger en u steeds op hebben aangedrongen bij de SONT ook daadwerkelijk gerealiseerd wordt. En wel door in een Algemene Maatregel van Bestuur vast te leggen dat de voorzitter van de SONT ook in de toekomst niet eenzijdig – buiten de kaders en wensen van ministerie en Kamer om – nieuwe heffingen kan introduceren. Verder vragen wij u, gezien de recente technologische en economische ontwikkelingen om de bestaande heffingen met onmiddellijke ingang omlaag te brengen en de vandaag vastgestelde nulheffing op nieuwe dragers te vernietigen ten einde daadwerkelijk een start te maken met de uitfasering van het huidige stelsel voor thuiskopiëren.
Een soortgelijke brief sturen wij tevens aan uw collega, Staatssecretaris van Economische Zaken, mevrouw Van Gennip. Een afschrift van beide brieven zullen wij eveneens aan de Vaste Kamercommissie voor Justitie en de vaste commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer der Staten-Generaal sturen.
Hoogachtend,
STOBI
mr. A. Hent
Voorzitter
FIAR
A.L.M. Habets
Directeur
ICT~Office
drs. B.W.E. Taselaar
Operationeel directeur