Internet en computerspellen roven tijd van krantenlezers. In 2000 is de oplage van de vier grootste dagbladen met 2,5% gedaald. Tussen 1973 en 2000 kwamen 97% meer huishoudens. De totale krantenoplage steeg niet meer dan 7,3%. Uitgever PCM komt er niet met snoeien in kosten en het verbreden van de basis met activiteiten die - misschien - meer winstgevend zijn. Centrale focus is de kwaliteit van de inhoud. Samenvoeging van NRC Handelsblad en Volkskrant bieden - op langere termijn - perspectief.
De laatste elf jaar is de oplage van de vier grootste kranten nog wel gestegen, met 6.8% tot 1.776.000 kranten in 2000. NRC Handelsblad steeg met 26% het sterkst. Algemeen Dagblad verloor 15% oplage.
Vooral kinderen en jongere volwassenen nemen geen tijd om krant te lezen. Abonnees lezen dagelijks een halfuurtje krant. De meeste uitgevers verwachten dat de krant de opkomst van nieuwe media en Internet als massamedium zal overleven. Dat is ook bij de opkomst van televisie gebeurd. Zij onderschatten de interactiviteit en kennis delegatie van Internet en videospellen zoals de nieuwe Xbox die Microsoft nog voor de zomervakanties wil lanceren. Een dagblad is een massakanaal, niet interactief en niet overal op elk moment vers voorhanden. De pijn is dubbel: minder oplage is lagere advertentietarieven. Na de boeken en de muziek knagen de nieuwe media nu aan het instituut krant. Een revolutie is het nog niet.
Een dagblad communiceert informatie tussen verzender en ontvanger. De informatie is immaterieel, maar vergt een medium dat het draagt. De informatie in de krant in al haar vormen is gestold op papier. De krant is verpakking van informatie, zoals een pil paracetamol de verpakking is van de boodschappen die het medicijn, eenmaal ingenomen, aan het lichaam afgeeft. Zowel productie via massale persen, distributie via treinen, vrachtauto’s en krantenjongens op fietsen, als verpakking, papier, gebruiken verouderde technologie. Het uiteindelijke informatieproduct is incompatibel met alle digitale informatiedragers.
In het verleden gold het adagium “the medium is the message”, het medium is de boodschap. Toen was de krant meneer. Nu is de informatie zelf de boodschap. “Information is the message”. Terwijl televisie net als krant massamedium is, is Internet geïndividualiseerd medium. Terwijl de integratie van informatie in krant en distributiesysteem kostbaar is, tendeert kopiëren en distribueren via Internet naar nul.
Krantenconcern PCM, uitgever van onder meer NRC Handelsblad, De Volkskrant, Trouw, Parool en Algemeen Dagblad morrelt aan zijn strategie. De drukkerijen worden wellicht verzelfstandigd, evenals de distributie. Dan is er nog de afdeling automatisering en het advertentiebedrijf. PCM komt er niet met een meerjarenplan 2002-2004. Er is een strategisch plan 2002-2010 nodig om de informatie- en opiniërende kracht van de dagbladen te versterken en de aandacht van de consument terug te winnen. Dagbladen kunnen op termijn overleven door hogere informatiekwaliteit, voortdurend saneren en standaarden voor productie en distributie te integreren met digitale standaarden. Op termijn ligt integratie van NRC Handelsblad en De Volkskrant in de Nederlandse regio voor de hand, terwijl de informatie van andere dragers en distributiesystemen gebruik zal gaan maken. De Internet sites van kranten zijn daar het eerste voorbeeld van.