Wie is de baas over onze data? Onze mobiele telefoons en smart home-toepassingen zijn veelal in handen van Amerikaanse en Chinese bedrijven. Dat betekent dat onze (Europese) data in handen zijn van niet-Europese multinationals. Is daar dan geen ontkomen aan? In een tijd van online surveillance, data tracking en micro targeting gaat VPRO Tegenlicht op zoek naar uitwegen en oplossingen. Welke inspanningen en initiatieven zijn er voor een meer publieke online wereld?
Evgeny Morozov werkt aan zijn Syllabus-project © VPRO Tegenlicht
Dát we worden bespied en afgeluisterd is geen nieuws.
Shoshana Zuboff beschreef eerder al in haar monumentale boek ‘The Age of Surveillance Capitalism’ hoe grote tech-bedrijven als Google en Apple met onze data omgaan. Bij laatstgenoemde werkte de Franse klokkenluider
Thomas Le Bonniec. Toen hij de gesprekken tussen Apple-gebruikers en spraakassistent Siri moest afluisteren om de dienst te verbeteren, luidde hij de noodklok. Hij trad naar buiten en waarschuwt de wereld nu voor ‘de spionnen in onze broekzak.’
Doordrongen van deze boodschap ontwierp en bouwde technologiecriticus
Tijmen Schep ‘Candle’: een veilig smart home systeem dat de privacy van gebruikers beschermt. Het systeem is ontworpen volgens design-principes die de gebruiker grip op zijn/haar data geven. Zo zit er bijvoorbeeld een fysieke schuifknop op apparaten waarmee de gebruiker kan bepalen of het apparaat wel/niet met de cloud mag communiceren.
Een cloud die, als het aan de Franse en Duitse overheid ligt, in de toekomst volledig Europees is. Om de Europese afhankelijkheid van niet-Europese technologieën en infrastructuren terug te dringen initieerden zij het
GAIA-X project.
GAIA-X moet cloud- en edge-diensten van Europese aanbieders verenigen in een data-infrastructuur met gemeenschappelijke regels, normen en technologieën. Het doel: het herpakken en behouden van data-soevereiniteit voor de Europese Unie, individuele lidstaten, overheden, bedrijven en burgers.
Innovator
Francesca Bria en internetcriticus
Evgeny Morozov ijveren al vele jaren voor een publieksvriendelijker digitaal domein. Tegenlicht bezocht het echtpaar in Zuid-Italië en sprak met hen over een andere digitale Europese politiek die zij – hij vanuit de theorie, en zij vanuit de praktijk - proberen te ontwikkelen. Dichter bij huis houdt WAAG Amsterdam met ‘
Hollandse Luchten’ een pilot voor een nieuw burgerplatform dat de leefomgeving meet in Noord-Holland.
Credits:
- Regie: Alexander Oey
- Research: William de Bruijn
- Productie: Jeroen Beumer
- Eindredactie: Doke Romeijn en Geert Rozinga
vpro.nl/tegenlicht
#tegenlicht
Quotes
‘The online world not a god given state of affairs. We can still change it with the right political orientation.' - Evgeny Morozov (blogger, internetscepticus, publicist en onderzoeker)
'Er zijn ook letterlijk rechtszaken gaande over de profielen die ze over jou maken. Zijn dat jouw data of zijn dat data van die bedrijven? Die bedrijven zeggen: “dat is onze data, onze mening over jou, die valt onder vrijheid van meningsuiting.”’ – Tijmen Schep (technologiecriticus, auteur en privacy designer)
‘I believe that we need to build our own technological and digital ecosystem and industry and this has to be made in Europe which means we have to regain the control over data as a start even mandating these corporations to give back the data to European citizens.’ – Francesca Bria (gezaghebbend informatietechnoloog, president van het Italiaanse innovatiefonds en bijzonder hoogleraar)