Informatie architecten staan door de vrij jonge ontwikkeling van hun vak en de grote impact die zij op organisaties hebben, met hun adviezen in het midden van de arena van kritische maatschappelijke beoordeling. De professionalisering van de architect in de informatievoorziening is daarom van groot belang bij de wederopbouw van aantoonbare kwaliteit en imagoverbetering van de ICT als geheel.
Om tot een geaccepteerde professie door te groeien en in de praktijk verworven competenties erkend te krijgen, vraagt de markt terecht om onderbouwing middels een profiel, een regiem van voortgaande professionalisering, een instrumentarium tot beoordeling van kwaliteiten en competenties met als tijdelijke uitkomst een mogelijke certificatie.
Het Europees Register Informatie Architecten (ERIA) stelt per 1 januari 2005 de vereniging open voor leden. Het doel van ERIA is: “een verdergaande professionalisering van de vakgebieden architectuur en een deskundige onafhankelijke beoordeling van personen”.
Het in kaart brengen van competenties en kwalificaties is geen kleinigheid en ook individueel competentiegericht beoordelen en adviseren is niet iets dat zomaar door iedereen op een verantwoorde manier kan en mag worden uitgevoerd.
Gedurende ruim een jaar heeft een multidisciplinair samengestelde groep bestaande uit onderwijskundigen, veranderkundigen, ICT beleidskundigen, onafhankelijke en afhankelijke architecten informatievoorziening en geraadpleegde psychologen, zich verdiept in de inhoudsbepaling van het vakgebied op basis van competenties, uitmondend in een praktisch toepasbaar en inzichtelijk model, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten.
Een model dat de kennis, het omgaan met kennisvelden, het omgaan met anderen en het omgaan met zichzelf in kaart brengt, kan meten en beoordelen. Dit om de noodzakelijke professionalisering van de huidige architecten te waarborgen en te behouden naast de instroom op basis van een wetenschappelijk curriculum.
Er is gekozen voor onafhankelijke kwaliteit, betrouwbare en valide beoordeling door deskundige vakmensen volgens een open en onderbouwd model dat ook voor alle betrokkenen toegankelijk is. Het doel is om met dit gevalideerde beoordelingsmodel organisaties te helpen bij een evaluatie van hun architecten in de informatie voorziening en tevens (los van opleidings- en functieprofielen op het vlak van de informatiearchitectuur) door middel van het in kaart brengen van wat de potenties van een individu zijn en hoe hij/zij deze (verder) kan ontwikkelen. Ook zelfstandig gevestigde informatie architecten kunnen uiteraard op dezelfde manier hun professionele capaciteiten objectief laten vaststellen en gerichte verbetervoorstellen ontvangen.
Dit initiatief was nodig omdat de huidige registers en certificeringtrajecten niet voldoende bieden, omdat ofwel de onderliggende registratiemethoden niet discriminerend genoeg zijn, ofwel door het ontbreken van het beoordelingskader en/of het op verantwoorde wijze toetsen binnen dat kader of doordat de beoordeling organisatie- of methodegebonden is, waardoor slechts partieel op die onderdelen die voor de organisatie of de methode relevant zijn wordt onderzocht. Bovendien ligt het accent daar soms meer op het behalen van “het papiertje”, dan dat er continu aandacht is voor verdere professionalisering en ondersteuning daarbij.
Omdat naar het oordeel van ERIA certificering en de daaraan voorafgaande beoordeling slechts een middel en geen doel is in het bereiken van de gewenste professionaliteit, is een zogeheten “RACK” van de informatie architect is ontwikkeld, waaruit persoonlijke profielen worden gemaakt in de vorm van een radarmodel waarin Regulatieve, Affectieve, Cognitieve persoonlijkheidskenmerken complementair staan naast de professionele kenmerken van vaktechnische oorsprong in Kennisvelden.
Dit RACK is door ERIA geregistreerd en gedeponeerd om ondeskundig gebruik ervan in beoordeling en/of certificering tegen te gaan, maar stelt haar model open voor ieder ander gebruik. ERIA staat openheid en transparantie voor, vandaar ook de keuze voor de verenigingsvorm, waardoor het bestuur in staat is volledige betrokkenheid van de leden te bewerkstelligen. Het gedeelte dat verantwoordelijk is voor de certificering zélf en de borging van de Bodies of Knowledge (BoK’s) is om begrijpelijke redenen van directe beïnvloeding door leden (eventuele belanghebbenden) afgeschermd.
Het ontwikkelde beoordelingskader toont de kwalificaties en competenties van vier breed onderschreven kenmerkende beroepssituaties van de architecten informatievoorziening en wil vooral een leidraad zijn voor verdere beroepsontwikkeling.
ERIA wil alle vormen van architecten objectief en ten opzichte van elkaar neutraal positioneren. Het toont architectuur als professioneel handelen door het meetbaar te maken. Het kader is transparant, methodisch wetenschappelijk onderbouwd, kent een juiste operationalisering en uitsluitend instrumenten die valide en betrouwbaar zijn worden gebruikt. Dit beoordelingskader zal in de toekomst verder uitgewerkt worden voor specialisten in de ICT die de informatie architecten in hun werk ondersteunen.
ERIA is een vereniging die gaat bestaan uit leden in de eerste fase van beoordeling ofwel leden die verder professioneel ontwikkeld gaan worden en die in de ontwikkelingstrajecten van anderen eveneens een rol gaan spelen in de overdracht van kennis en vaardigheden van ‘oud’ naar ‘jong’ en vice versa. In het eerste halfjaar van 2005 zal ERIA met een selecte groep mensen het eerste faseonderzoek doorlopen en evalueren. Hiervoor zijn met enkele organisaties al afspraken gemaakt, bovendien kunnen ook individuele architecten hieraan deelnemen.
De uitkomsten van de evaluatie zullen mede gebruikt worden bij de acties in het tweede halfjaar. ERIA verwacht door de grondige opzet in het tweede halfjaar tot een bredere inzet van het eerste fase onderzoek over te kunnen gaan. Individueel kan men zich hiervoor in het eerste halfjaar van 2005 al vast als lid aanmelden en zo van de voortgang en van de ervaringen binnen ERIA profiteren. De datum van inschrijving (individueel zowel als de aanmelding van organisatiegroepen) bepaalt wanneer men wordt toegelaten tot het eerste faseonderzoek.
Met de selecte groep mensen die de eerste fase hebben doorlopen, zal het tweede faseonderzoek worden vormgegeven in de tweede helft van 2005. De uitkomst hiervan zal een gericht persoonlijk advies zijn dat gebruikt kan worden ter professionalisering en ter beoordeling van de huidige status via het RACK van de betreffende persoon. De uitvoering van het onderzoek zal onder toezicht staan van onafhankelijke professionals. Het toezicht dat de bestuursgroep op zowel de verdere voorbereiding, organisatie als uitvoering zal uitoefenen, zal procesmatig intensief zijn. Het beoordelingstraject dat het individu doorloopt zal echter inhoudelijk totaal gesloten zijn; ook voor de bestuurders. Zij zullen dus op geen enkele wijze voordeel uit hun positie kunnen halen. De bredere vervolggroep zal in 2006 steeds in kleine aantallen aan de tweede fase worden toegevoegd om een natuurlijke groei te bewerkstelligen en het individuele maatwerk te kunnen blijven hanteren bij dit professionaliseringproces.
Huidige bestuurssamenstelling ERIA: Coen Berghegen, Raymond ter Bogt, Arda van der Burg, Marleen Olde Hartmann, Mark Paauwe, Louis van der Zalm. Leden Raad van Advies: Theo van der Ven, Dave van Gelder.
et bestuur en de raad van advies zal in de komende maanden na bewilliging verder worden versterkt door diverse prominenten.
Meer informatie vindt u op: www.eria.nl
-------
einde persbericht
Belangrijke aanvullende inhoudelijke informatie
Het persoonlijke RADAR van het RACK. ERIA onderscheidt in het radar voor architecten vier maatschappelijk geaccepteerde architectuurgebieden, te weten: organisatie, applicatie, gegevens en techniek. Ieder architectuurgebied bestaat uit een achttal kennisvelden waarin architecten als generalist bekwaam moeten zijn. De bekwame architecten bezitten kennis van vakgebieden die inherent zijn aan het betreffende architectuurveld. Ze werken samen met specialisten die binnen dit kennisvlak werkzaam zijn en veelvuldig de architect op dit gebied meer in detail ondersteunen. De architectuurvelden zijn met de onderstaande 8 kennisgebieden ingevuld.
© ERIA 2004
Het model laat zich als volgt lezen. Het bedrijfsarchitectuurveld (linker bovenkwadrant) wordt door de daarin genoemde algemene kennisvelden processtructuur en bedrijfsfunctie ingevuld. Voor ieder van deze velden zijn een aantal belangrijke uitgangspunten geformuleerd. B.v. in het linker bovenkwadrant gaat het er met name om dat de te meten persoon de rationale van het bedrijf waaraan de diensten worden geleverd, begrijpt en kritisch kan evalueren. Uitgewerkt en meer geoperationaliseerd komt dit dan b.v. neer op het meten van de kennis en vaardigheden bij de betreffende persoon op de onderdelen: analyses van bedrijfsactiviteiten, interne en externe swot analyses, CSF en KPI bij een strategie kunnen formuleren, business rules voor functies kunnen vastleggen evenals informatiebehoefte in generieke termen kunnen ontwikkelen enz. enz. Op dit K-deel van het rack wordt dus een Radar getoond per individu. De overige aspecten uit het RACK kennen voor de betreffende persoon telkens een ingetekende radar van zijn of haar situatie. Zo ontstaat vanuit het RACK vier elkaar aanvullende radarbeelden van de persoonsevaluatie.
© ERIA 2004
Om bedrijfsarchitect te kunnen zijn volgens ERIA-standaarden moet dit vlak worden gekend tot het hoogste niveau van de kennis taxonomie, t.w. de evaluatie van kennis en de beide aanliggende architectuurvlakken moeten worden gekend tot op wat het synthese of analyse niveau wordt genoemd. Het diametraal tegenoverstaand vlak kan gekend worden tot op het niveau van toepassen. Wij denken echter wel dat een architect als generalist alle vlakken moet kunnen beheersen, anders is er sprake van een specialist of een architect in ontwikkeling.
Voor een informatiearchitect in het gegevensvlak gelden dezelfde kennisniveau beschrijvingen voor het eigen architectuurveld; gegevenskennis van metagegevens tot en met opslag moet men op een evaluatief niveau bereikt hebben, en op de aanliggende kwadranten bedrijfsarchitectuur veld en het technisch veld een kennisniveau van analyse en synthese, terwijl op het diametraal gelegen kwadrant van de applicatiearchitectuur toepassingskennis volstaat. Voor de applicatie architectuur en de technische architectuurvlakken herhaalt zich deze niveau indeling op eenzelfde manier.
Er is gekozen voor een verenigingsvorm met een kleine werkorganisatie op het vlak van organisatie en secretariële ondersteuning. Dit heeft als voordeel dat personen zich kunnen inschrijven en er door de organen verantwoording achteraf wordt afgelegd over de inhoud van het werk, het beleid en de werkwijze.
ERIA is een vereniging die gaat bestaan uit leden in de eerste fase van beoordeling ofwel leden die verder professioneel ontwikkeld gaan worden en die in de ontwikkelingstrajecten van anderen eveneens een rol gaan spelen in de overdracht van ‘jong’ naar ‘oud’. In het eerste halfjaar van 2005 willen we het eerste fase onderzoek doorlopen en evalueren met een beperkte groep mensen. Hiervoor zijn met organisaties al contacten gelegd, maar hieraan kunnen ook individuele architecten deelnemen. De uitkomsten van de evaluatie zullen bepalen hoe het tweede halfjaar eruit zal gaan zien. Wij verwachten door de grondige opzet in het tweede halfjaar tot een bredere inzet van het eerste fase onderzoek over te kunnen gaan. Individueel kan men zich hiervoor in het eerste halfjaar van 2005 al vast als lid aanmelden en zo van de voortgang en van de ervaringen binnen ERIA profiteren. Datum van inschrijving (individueel zowel als de aanmelding van organisatiegroepen) bepaalt wanneer men wordt toegelaten tot het eerste faseonderzoek.