Met de nieuwe Omgevingswet die in 2018 moet ingaan wil het kabinet de regels voor ruimtelijke projecten vereenvoudigen en bundelen. Om de mogelijkheden van de Omgevingswet optimaal te benutten wordt door het ministerie van Infrastructuur en Milieu het Digitale Stelsel Omgevingswet ontwikkeld. Om in de huidige strategiefase een aantal zaken te toetsen aan de markt, heeft het ministerie een uitgebreide ICT Haalbaarheidstoets laten uitvoeren door Nederland ICT. Die is nu afgerond.
Het Digitale Stelsel Omgevingswet wordt ontwikkeld onder de noemer Laan van de Leefomgeving. Gebruikmakend van deze metafoor, is er sprake van:
- Centrale ingang / gebruikerstoepassingen (bijv. Omgevingsloket Online)
- Centrale Laaninfrastructuur (bijv. standaarden)
- Informatiehuizen ontsluiten goede gegevens (bijv. Lucht, Geluid)
De overheid wil in de Laan van de Leefomgeving een sobere centrale voorziening neerzetten en aanvullende functionaliteit door de markt laten bouwen. Marktpartijen zullen bijvoorbeeld software moeten ontwikkelen die de informatie in de informatiehuizen ontsluit. In de ICT Haalbaarheidstoets is de markt gevraagd te reageren op de uitgangspunten en ontwerpprincipes, de indeling in de drie onderdelen en uitgangspunten ten aanzien van de koppelvlakken. Er hebben twee verschillende workshops met de marktpartijen plaatsgevonden, zodat alle bijna 40 aangemelde marktpartijen konden worden gehoord.
Cees Moons, programmamanager GOAL van het ministerie Infrastructuur en Milieu: “De ICT Haalbaarheidstoets Laan van de Leefomgeving is voor IenM zeer bruikbaar geweest. We hebben duidelijk zicht gekregen op de onderwerpen waarop we op de goede weg zitten, en de onderwerpen waarover we door moeten praten. In de toekomst, als we verder zijn met de uitwerking, moeten we dit zeker herhalen.”
Uit de rapportage blijkt dat de sobere basis door de overheid als werkbaar wordt gezien. Het business model voor de markt moet echter nog duidelijk worden. Zonder dit business model zal het stelsel niet volledig werken.
Ook Peter Visser, architect van het GOAL programma, is positief over de Haalbaarheidstoets: “Ik vond het best wel spannend om de mening van professionals te vragen, door de sfeer tijdens de haalbaarheidstoets was het niet spannend maar vooral nuttig en leerzaam: hoe ICT-bedrijven aankijken tegen onze plannen.”
Uit de rapportage komt naar voren dat de indeling in drie onderdelen werkt. De sturing van de overheid moet vooral gericht zijn op de kwaliteit van de data. Eveneens dient de overheid duidelijke spelregels op te stellen in het kader van open source, (vooral) open standaarden en voor de “Huismeesters” van de Informatiehuizen. De rollen van de overheid en marktpartijen rondom koppelvlakken dienen beter gedefinieerd te worden. Waar mogelijk dient gebruik te worden gemaakt van bestaande standaarden. En vooral dienen rechtstreekse koppelvlakken op de benoemde componenten te worden gerealiseerd. Dit alles betekent veel werk voor de overheid en voor marktpartijen. Zodat gebruikers straks goed geïnformeerd en met goede diensten door het Digitale Stelsel van de Omgevingswet kunnen navigeren.
De Laan van de Leefomgeving is onderdeel van het uitvoeringsprogramma GOAL van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. GOAL staat voor Gegevensvoorziening Omgevingswet voor Activiteiten in de Leefomgeving.
Download hier het rapport van de ICT Haalbaarheidstoets Digitale Stelsel Omgevingswet.