Nederland ICT: alleen overheid kan juiste belangenafweging maken tussen opsporingsdoeleinden en transparantie

Nederlandse politie en justitie mogen met een bevel bij telecom-, internet- en hostingaanbieders gegevens opvragen voor strafrechtelijk onderzoek. Aanbieders zijn wettelijk verplicht mee te werken aan het verstrekken van deze gegevens. In het publieke debat ontstaan steeds vaker vragen over het aantal informatieverzoeken dat politie en justitie doet bij aanbieders. De juiste afweging tussen transparantie en opsporingsbelangen kan uiteindelijk echter alleen de overheid zelf maken, en zou niet bij de bedrijven moeten worden neergelegd. Dit kan bijvoorbeeld middels een jaarlijks transparantierapport.

Aanbieders mogen volgens de wet geen informatie bekend maken over individuele verzoeken van opsporingsdiensten. De overheid heeft daarnaast in antwoord op Kamervragen van Oosenbrug en Recourt een dringend appèl gedaan op de sector om geen geaggregeerde cijfers bekend te maken, om te voorkomen dat opsporingsbelangen worden doorkruist.

Bedrijven in de sector ervaren iedere dag dat het vertrouwen van klanten mede wordt bepaald door de openheid die zij kunnen geven over wat er met klantgegevens gebeurt. Het bedrijfsleven kan echter niet inschatten wanneer transparantie opsporingswerk belemmert. Dat kan alleen de overheid.

Alleen overheid kan volledige transparantie bieden

De maatschappij vraagt om meer inzicht in welke mate de overheid informatie opvraagt van burgers.  Aangezien het gaat om informatieverzoeken ten behoeve van de opsporingstaak van de overheid, heeft alleen de overheid het overzicht over de gevraagde informatie en de belangen die hierbij spelen. Transparantie in deze helpt het vertrouwen in de werkwijze van de overheid. Als de overheid zelf niet open is over deze informatie,  en tegelijkertijd wel telecom-,  internet en hostingaanbieders oproept tot geheimhouding, brengt de overheid bedrijven in een lastige positie.

Nederland ICT vraagt de overheid daarom om te onderzoeken hoe de transparantie hierover op verantwoorde wijze kan worden verbeterd. Onderdeel hiervan zou de publicatie van een transparantierapport kunnen zijn, waarin de overheid zelf ieder jaar het aantal informatieverzoeken van opsporingsdiensten bij het bedrijfsleven bekend maakt.