Op 1 maart 2006 is in de gemeenteraad van Amsterdam een amendement aangenomen naar aanleiding van de evaluatie en afronding van Open Source pilots en de verlenging van het raamcontract met Microsoft. In dit amendement wordt aan het College van B&W gevraagd een business case te presenteren voor de begroting van 2007, waarin beschreven wordt hoe om te gaan met het beëindigende contract met Microsoft voor kantoorautomatisering (per oktober 2008).
De Tweede Kamer heeft zich in 2002 uitgesproken voor een motie (de motie Vendrik) waarin de regering werd gevraagd concentraties in de softwaremarkt tegen te gaan en ervoor te zorgen dat in 2006 alle door de publieke sector gebruikte software aan open standaarden voldoet. Kortweg, open standaarden moeten. Dit houdt in dat voor de Gemeente Amsterdam de keuze voor software gelimiteerd is tot software die gebaseerd is op open standaarden.
De genoemde business case heeft, onder andere, als doel om inzichtelijk te maken onder welke condities het mogelijk is om als Gemeente Amsterdam een leveranciersonafhankelijke keuze voor software te hebben bij het beëindigen van het huidige contract met Microsoft op 1 oktober 2008. Gezien de motie Vendrik is leveranciersonafhankelijkheid alléén te bereiken door gebruikmaking van open source software.
Opties
Er waren een aantal opties beschikbaar om open source producten te implementeren binnen de ICT omgeving van de gemeente Amsterdam. Voorbeelden daarvan zijn een werkplek met een closed source operating system met daarop open source applicaties, een open source frontend met een closed source backend enzovoorts. In totaal werden maar liefst zeventien varianten gedefinieerd.
Door middel van een scoringsmethodiek is uiteindelijk de beslissing genomen om een nieuwe ICT omgeving te ontwikkelen die volledig (dus frontend én backend) op open source producten is gebaseerd. Daarnaast is besloten om de nieuwe omgeving volledig naast de bestaande omgeving op te bouwen en, stapsgewijs, werkplekken naar de nieuwe omgeving te migreren.
Ondersteuning
Omdat voldoende kennis en expertise op het gebied van open source producten niet aanwezig was binnen de gemeente Amsterdam, is onder andere aan Ictivity gevraagd ondersteuning te verlenen. Ictivity heeft het technisch ontwerp van de open source omgeving vervaardigd in samenwerking met een netwerk architect van Novell.
Opbouw van de backend
In eerste instantie is een testomgeving gebruikt om het concept vast te stellen. Daarna is het concept van de backend op productie servers geïmplementeerd. De backend bestaat uit serversystemen in een clusterconfiguratie, en dus ook een centrale schijfopslag, zodat het backend hoogbeschikbaar is. Eveneens omwille van verbeterde disaster tolerance wordt de data tussen serversystemen gerepliceerd. Servervirtualisatie is gebruikt om de systemen efficiënter in te zetten. Alle functionaliteit is met Open Source programmatuur gerealiseerd en op elkaar afgestemd. In function eel opzicht gaat het om de volgende systemen:
- DNS/DHCP server.
- LDAP server.
- CUPS server (print services).
- Webserver met GOsa voor beheer van werkstations en netwerkdirectory.
- Provisioning server met installatie en applicatie packages.
- Webserver
- Iinstant messaging en e-mail server
- Satellite server voor locaties met een smalbandige WAN connectie.
- Cold stand-by Terminal Server
Schematisch ziet een en ander er als volgt uit:
Opbouw van de frontend
De werkstations zijn gebaseerd op Suse Linux. Wat belangrijk is, is dat er géén gebruikersdata op werkstations aanwezig is. Alle gebruikers afhankelijk data bevindt zich op het SAN. Dit maakt roaming gebruik mogelijk.
Het installeren van programma’s op de werkplekken vindt plaats op basis van packages en "Install on demand" is standaard geactiveerd. Beheer van applicatiedistributie gebeurt binnen de GOsa webinterface. Uitrol van nieuwe werkstations en herinstallatie van gebruikte werkstations kan volledig unattended. In GOsa is met één muisklik te configureren dat een werkstation opnieuw geïnstalleerd moet worden. Ook vanuit de GOsa webinterface is het mogelijk om de desktop van een werkstation over te nemen (remote control). Ten behoeve van beheer, toegang tot applicaties en uitrol van thin clients is een terminal server toegevoegd aan het serverpark.
Één muisklik
Open Source is altijd geassocieert met complexe regels vanaf een promt. Dat is intussen al lang verleden tijd en toch nog niet bij iedereen bekend. Om echt de competitie met Closed Source oplossingen aan te kunnen is laagdrempeligheid in beheer vandaag de dag een absolute noodzaak. Het project Open Amsterdam bewijst dat het kan. Een omgeving van duizenden werkplekken faciliteren met Open Source programmatuur zonder onnodige complexiteit in beheerbaarheid, continuiteit en werkbaarheid. Het onderhouden van die omgeving vergt zeker niet meer dan in een tradtionele omgeving. Het beheer is zelf eenvoudiger dan de traditonele oplossing omdat het vanuit de praktijk is opgebouwd door mensen uit de praktijk. En er is geen enkel bedrijf met zo’n grote wereldwijde 24 op 24 uur supportorganisatie met gedreven medewerkers als OpenSource.
Ten slotte
De beschreven configuratie is inmiddels in productie genomen bij de Gemeente Amsterdam. De eerste reacties zijn zeer positief. De dektop wordt als prettig ervaren en alle benodigde functionaliteit wordt geleverd. “
De nieuwe werkplek is vooral heel rustig aan de ogen, kleuren en lettertypes geven veel meer rust dan ik gewend was, het is een heel helder beeld.” Een reactie die aangeeft dat er meerwaarde zit in OpenSource waar je niet als eerste aan denkt. Wij van Ictivity zijn er trots op dat we een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan dit project. Het brengt ons in de eerste wagon van de trein die langzaam op gang kwam maar intussen niet meer is te stoppen.
Kijk voor meer informatie op
www.ictivity.nl Voor meer informatie:
Tanya Weidema
Marketing Manager
Ictivity
Postbus 7066
5605 JB EINDHOVEN
Tel: 088 – 428 4848
e-mail:
tanya.weidema@ictivity.nlwww.ictivity.nl