Alkmaar, 19 oktober 2005 - Staatssecretaris Pieter van Geel (VROM) zal maatregelen nemen, als hij serieuze indicaties krijgt dat de radiofrequente straling van UMTS gevolgen heeft voor het welzijn en de gezondheid van de burgers. Hij zei dat zaterdag in het programma Afslag 107 op TV NoordHolland.
De staatssecretaris gaf als voorbeeld van zo'n maatregel de brief die hij aan alle gemeenten, provincies en netwerkbeheerders heeft gestuurd over hoogspanningslijnen. Hij adviseert daarin geen nieuwe situaties te laten ontstaan waarin kinderen worden blootgesteld aan magnetische velden van meer dan 0,4 microTesla. Hij wil dat niet in wetgeving vastleggen, hoewel de Vereniging Nederlandse Gemeente daar wel op heeft aangedrongen. Reeds in 2001 een commissie van de IARC unaniem heeft vastgesteld, dat de magnetische velden (50 Hz) potentieel kankerverwekkend zijn voor mensen. Voortvarende en adequate maatregelen om de bevolking te beschermen tegen de effecten van de straling van GSM en UMTS zijn van de staatssecretaris dus niet te verwachten. Ook niet als de aanwijzingen boven tafel komen.
Pieptoon
In het TVprogramma vertelde Edwin van Vierzen uit Amsterdam, dat hij een pieptoon hoort bij GSM en UMTSzendmasten. In zijn woning op 25 meter afstand van de antennes heeft hij een drukkend gevoel, druk op de oren, hoofdpijn. Hij slaapt in een kooi van Faraday met op zijn hoofd een met aluminiumfolie gevoerde muts. Daarin verdwijnt de pieptoon. "Verhuizen is mogelijk een oplossing, maar waarheen? Ik voel me echt radeloos", aldus Van Vierzen. Hij is zonder enig resultaat door specialisten onderzocht. Voor hem bestaat er geen twijfel meer over de relatie tussen zijn gezondheidsklachten en de radiofrequente straling. Van Geel: "Ik zie dat pas als ik het aangereikt krijg van de deskundigen. Als staatssecretaris kan ik uw klachten niet relateren aan de masten. Dat moet u mij niet vragen."
Neurobioloog
Van Geel werd op een presenteerblad bediend. Tegenover hem zat namelijk een deskundige, neurobioloog Hugo Schooneveld. "De Gezondheidsraad heeft mijn advies ook gevraagd. Dat er effecten zijn, is onomstotelijk bewezen. Uit meerdere onderzoeken blijkt duidelijk het derangeren van processen op celniveau met effecten op orgaanniveau." De presentatrice, Margreet Reijnders, vroeg of het gevolgen heeft voor de gezondheid? "Ja, ongetwijfeld", antwoordde Schooneveld. Hij noemde vermoeidheid, gebrek aan concentratie, slaapproblemen, huiduitslag en effecten op het bloedvatstelsel. Van Geel veegde de deskundigheid van de neurobioloog echter rücksichtlos van tafel. "De Gezondheidsraad heeft honderden onderzoeken bekeken en is tot de conclusie gekomen dat er geen reden is om schadelijkheid voor de gezondheid aan te nemen."
Dwang
Van Geel stelde dat de overheid een fors onderzoeksprogramma heeft opgezet. "Ik moet wel wetenschappelijke zekerheid hebben. Ik wil niet nieuwe technologieën onbeheerst in de samenleving komen." Aan de andere kant: "Volstrekte zekerheid is er niet. Er zijn wetenschappers die zeggen dat op grond van natuurkundige wetten geen effecten mogelijk zijn." Desondanks: "Als er goed gecommuniceerd wordt, ben ik ervan overtuigd dat UMTS een plek zal krijgen in de Nederlandse samenleving". Van Geel zei niet, welke informatie dan nog niet is gecommuniceerd, maar wel dat dwang zal volgens, als de communicatie niet slaagt. "Het eindresultaat van dit proces zal zijn dat zij (de gemeenten die geen UMTS willen plaatsen) worden gedwongen. Dat kan niet anders", aldus de staatssecreatris.
Zwitsers onderzoek
"Als het welbevinden van burgers geschaad wordt, zal de overheid niet lijdzaam toezien", zei Van Geel. Op de voorbeelden die in het programma werden getoond, gaf hij echter geen reactie. Schooneveld en Van Geel waren het erover eens dat het Zwitserse onderzoek geen uitkomst zal geven. Volgens de neurobioloog worden de resultaten pas medio 2006 gepubliceerd. "Het is belangrijk dat de overheid vaststelt dat er mensen zijn die last hebben, als basis voor beleid", stelde de neurobioloog. Het zou gaan om een kwart miljoen mensen. De staatssecretaris suggereerde een verbreding van het onderzoek naar alle frequenties, niet alleen UMTS maar ook de DECTtelefoons en WLANapparaten die mensen in huis halen. Schooneveld: "We moeten luisteren naar de zieke mens. We moeten niet wachten, maar doorgaan met het onderzoek. Er is geen tijd te verliezen."