Consumenten shoppen duidelijk kritischer in de binnenstad en zijn beter geïnformeerd over producten door de invloed van internet. Dit blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Utrecht waarbij gebruik gemaakt werd van het online panel van Multiscope. In totaal werden 3.218 Nederlanders ondervraagd over hun online / offline aankoop- en oriëntatiegedrag binnen een breed scala van branches.
De geïnformeerde e-consument
In het onderzoek wordt een onderscheid gemaakt tussen drie verschillende groepen internetgebruikers: ‘e-shoppers’, ‘online searchers’ en ‘non e-shoppers’. Ongeveer 57% van de e-shoppers en online searchers oriënteert zich wel eens op internet, alvorens in de binnenstad te kopen. De overgrote meerderheid daarvan (67%), oriënteert zich minimaal 1x per kwartaal via internet, alvorens in de binnenstad te kopen.
Voor aankopen in de binnenstad is het internet, na de binnenstad zelf, daarmee het belangrijkste oriëntatiemedium. Het is hiermee de invloed van reclamefolders inmiddels overstegen. Gemiddeld heeft 17% zich tijdens de laatste drie aankopen in de binnenstad eerst georiënteerd via internet. Dit online oriëntatiegedrag komt bovenmatig veel voor in de productcategorieën financieel (80%), erotica (65%), vakantiereizen (64%) en computerhardware en accessoires (60%).
De prijsbewuste e-consument
Internet maakt consumenten ook veel prijsbewuster. Van de groep e-shoppers is ruim 60% het eens met de stelling ‘doordat ik mij via internet op producten oriënteer, winkel ik prijsbewuster in de binnenstad’.
Verdwijnt de winkel?
Het onderzoek gaat ook dieper in op de negatieve gevolgen van online aankopen voor een aantal branches. Het percentage e-shoppers dat in bepaalde winkels minder koopt doordat ze via internet kopen ligt daarbij, afhankelijk van het product, tussen de 1% en de 11%. De negatieve invloed is het grootst bij CD winkels, boekhandels en computerzaken. Doe-het-zelf winkels, juweliers en dierenwinkels hebben het minst te leiden onder de invloed van online aankopen. Tegelijkertijd blijkt uit het onderzoek dat webwinkelen niet alleen maar ten koste gaat van bestaande winkels, maar ook extra aankopen genereert.
Cross-over effect
Het minder bekende beeld dat iemand zich eerst in een winkel oriënteert om vervolgens via internet te bestellen komt ook voor. Ruim een kwart van de e-shoppers heeft wel eens een product op internet gekocht waarop men zich eerst in de binnenstad georiënteerd heeft. Voor 21% van deze groep is dat schering en inslag want zij oriënteren zich één maal per maand of vaker in de binnenstad om vervolgens hun slag te slaan op het internet.
Rapportage
Het rapport "Verdwijnt de winkel?” - een onderzoek naar de gevolgen van online winkelen voor de detailhandel in de binnensteden - is een uitgave van de sectie Economische Geografie van de Universiteit Utrecht. Een uitgebreide enquête heeft geresulteerd in een rapport van ruim 75 bladzijden waarin de relatie tussen online winkelen en winkelen in de binnenstad grondig is geanalyseerd. De rapportage kost € 495 en kan worden besteld via de website van Multiscope. Meer informatie over de inhoud is hier te vinden.
Over Multiscope
Multiscope is een toonaangevend online onderzoeksbureau dat sinds 1996 gespecialiseerd is in marktonderzoek via internet. Het online panel van Multiscope omvat meer dan 100.000 Nederlanders. Met het online panel is het mogelijk om landelijk representatief onderzoek uit te voeren. Meer informatie over het online panel van Multiscope is te vinden op: www.multiscope.nl/panel.phtml
Over de auteurs
Drs. Jesse Weltevreden en dr. Ton van Rietbergen zijn beiden verbonden aan de sectie Economische Geografie van de Universiteit Utrecht. Deze rapportage maakt onderdeel uit van het promotieonderzoek van Jesse Weltevreden naar de invloed van e-commerce op Nederlandse binnensteden als winkelgebied. In dit onderzoek komen zowel de vraagkant (consumenten) als de aanbodkant (winkeliers) aan de orde. Meer informatie over het onderzoek is hier te vinden.