IBM en ASTRON maken vandaag bekend dat zij een gezamenlijk revolutionair onderzoek starten naar supercomputers voor het verwerken van zeer hoge datavolumes. IBM's BlueGene/L supercomputer technologie wordt ingezet voor LOFAR, de nieuwe radiotelescoop die ASTRON ontwikkelt en in 2006 operationeel moet zijn. Met LOFAR kunnen we 13 miljard jaar terug in de tijd kijken en het begin van de vroegste sterren en sterrenstelsels bestuderen die vlak na de Oerknal zijn ontstaan.
Het gezamenlijk onderzoeksprogramma is erop gericht om het verwerken van enorme datastromen in de praktijk te onderzoeken en maakt gebruik van een speciaal vervaardigde versie van IBM's BlueGene/L onderzoekscomputer.
Het IBM's Thomas J. Watson Onderzoekscentrum in Yorktown Heigths, New York (Verenigde Staten), ontwikkelt het BlueGene concept dat uiteindelijk zal leiden tot prestaties in het multi-peta-FLOP regime.
ASTRON ontwerpt een nieuwe radiotelescoop LOFAR, die zeer hoge datastromen zal genereren die bovendien onmiddellijk verwerkt moeten worden.
In tegenstelling tot conventionele radiotelescopen die grote parabolische schotelantennes gebruiken zal LOFAR de signalen van meer dan tienduizend simpele ontvangers combineren. De gigantische hoeveelheid digitale signalen van de antennes worden via een geavanceerd glasvezelnetwerk gestuurd naar een centrale supercomputer. Daar worden ze bijeengebracht en verwerkt met de BlueGene/L processor.
De mogelijkheid om een datatoevoer van ten minste 768 gigabit/s te kunnen verwerken en een topprestatie van maximaal 34 biljoen bewerkingen per seconde te leveren, doen IBM en ASTRON geloven dat de BlueGene/L architectuur het vermogen heeft om LOFAR en andere toekomstige toepassingen met een datastroom van hoog volume aan te kunnen.
Naast de sterrenkundige toepassing zijn nog meer mogelijkheden want LOFAR is in feite niets meer dan een zeer groot netwerk van sensoren.
LOFAR kan daarom ook gebruikt worden voor onderzoek met andere sensoren, zoals seismische arrays voor de geofysica en klimatologische en omgevingssensoren voor toepassingen zoals precisielandbouw.
Het middelpunt van de LOFAR antennes komt te liggen in de provincie Drenthe en zal zich uitstrekken over het Noord-Nederlandse landschap tot in Neder-Saksen in Duitsland. De antennes worden verbonden door een eigen breedbandige glasvezel met het Computercentrum van de Rijksuniversiteit Groningen, zo'n 50 km verderop, waar de BlueGene/L processor komt te staan. IT-onderzoekers, astronomen en andere wetenschappers verspreid over de hele wereld krijgen toegang tot de faciliteit over snelle academische onderzoeksnetwerken.
LOFAR is de eerste BlueGene toepassing waarbij gebruik van de computer wordt gedreven door de data.
Meer informatie over ASTRON en LOFAR: www.astron.nl en www.lofar.nl
Voor meer informatie over IBM Research de web site: www.research.ibm.com
Contactpersoon ASTRON: Mark Bentum, bentum@astron.nl, 0521 595100