Nu de zomer ten einde loopt en de nachten geleidelijk koeler
en korter worden, verschuift de aandacht van verkoeling naar de nachtrust in
het najaar. Daar is reden toe. Uit de meest recente Gezondheidsenquete van het
CBS (cijfers 2024) blijkt dat ruim een op de vier Nederlanders van twaalf jaar
en ouder problemen heeft met slapen, bij vrouwen 31 procent en bij mannen 21
procent, een aandeel dat sinds 2017 significant is toegenomen. Bij het zoeken
naar de oorzaak blijft een alledaags onderdeel vaak buiten beeld: het matras.
Een matras verslijt geleidelijk, vaak ongemerkt
Volgens de Amerikaanse Sleep Foundation gaat een matras
gemiddeld zeven tot tien jaar mee voordat de steun en de drukverdeling merkbaar
afnemen. De levensduur verschilt per type: latex houdt het langst stand,
terwijl traagschuim en binnenvering korter meegaan. Een matras dat doorzakt of
plaatselijk zijn veerkracht verliest, houdt de wervelkolom ’s nachts niet
langer in een neutrale lijn, wat rug- en schouderklachten in de hand werkt.
Waarom het matrastype met het seizoen meespeelt
Naast de leeftijd speelt het materiaal een rol, en dat wordt
in het najaar beter voelbaar. Traagschuim neemt lichaamswarmte op en houdt die
vast, terwijl latex dichter bij een neutrale temperatuur blijft en een
pocketvering door de open verenstructuur koeler slaapt, zo beschrijft de Sleep
Foundation. Wie in de zomer klaagde over een warm matras, ervaart datzelfde
effect in koelere nachten juist als prettig. Hoe een topdekmatras het liggevoel
en de warmte van een bestaand matras aanpast zonder dat matras te vervangen,
licht
vergelijkingsplatform topperwijzer.nl
toe.
Medium-stevig scoort het best in onderzoek
Over het ideale matras bestaat meer overeenstemming dan vaak
gedacht. Een literatuurstudie in het Journal of Orthopaedics and Traumatology
uit 2021, die negenendertig onderzoeken samenbracht, concludeerde dat een
medium-stevig matras de slaapkwaliteit verbetert en het risico op lage
rugklachten verlaagt. Te zacht of juist te hard werkt averechts. Welke
factoren, van temperatuur en licht tot een vast dag- en nachtritme, de
nachtrust in het najaar verder bepalen, beschrijft
slaapplatform Slaapwijsheden.
Matras, topper en kussen vormen een geheel
De nachtrust hangt niet aan het matras alleen. Een topper
maakt een nog stevig matras zachter of juist steviger en beschermt tegen vocht
en slijtage, maar herstelt geen doorgezakte zones. Het hoofdkussen sluit het
geheel: het houdt hoofd en nek in het verlengde van de wervelkolom, afhankelijk
van de slaaphouding. Welke kussentypes en vullingen per slaaphouding passen,
zet
Hoofdkussenwijzer op een rij.
Wie klachten houdt, bekijkt matras, topper en kussen het best als samenhangend
geheel in plaats van als losse onderdelen.
Bronnen
CBS-Gezondheidsenquete 2024, slaapproblemen in Nederland
(ruim een op de vier; vrouwen 31 procent, mannen 21 procent; significante
stijging sinds 2017), via VZinfo/RIVM:
https://www.vzinfo.nl/slapen/totale-bevolking
Sleep Foundation, How Long Should a Mattress Last (gemiddeld
zeven tot tien jaar; levensduur per type):
https://www.sleepfoundation.org/mattress-information/how-long-should-a-mattress-last
Sleep Foundation, Memory Foam vs. Latex (traagschuim houdt
lichaamswarmte vast, latex blijft neutraler):
https://www.sleepfoundation.org/mattress-information/what-is-the-difference-betwee…
Caggiari e.a., What type of mattress should be chosen to
avoid back pain and improve sleep quality, Journal of Orthopaedics and
Traumatology 2021 (review van 39 studies; medium-stevig matras verbetert
slaapkwaliteit en verlaagt risico op lage rugklachten):
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8655046/
Afbeelding: Pexels (rechtenvrij):
https://www.pexels.com/photo/cozy-sunlit-bedroom-with-lace-curtains-33693815/