De aanhoudende zomerhitte van 2026 werkt door in de
bloeddruk. Bij warmte verwijden de bloedvaten om warmte af te voeren, waardoor
de bloeddruk daalt, terwijl veelgebruikte bloeddrukverlagers en plaspillen in
de hitte anders uitpakken. Mensen met een hoge bloeddruk krijgen daarom het
advies om in warme periodes vaker thuis te meten. In Nederland gaat het om een
grote groep: ongeveer één op de drie mensen tussen 30 en 70 jaar heeft een hoge
bloeddruk of gebruikt er medicatie voor, en circa 1,2 miljoen Nederlanders
hebben het zonder het te weten, aldus de Hartstichting. Onderzoek laat echter
zien dat de meter thuis lang niet altijd klopt.
Waarom de hitte thuis meten belangrijker maakt
Warmte verandert de manier waarop het lichaam de
bloedsomloop regelt. Naast de vaatverwijding vergroot transpiratie de kans op
uitdroging, wat de werking van plaspillen en andere bloeddrukmedicatie
beïnvloedt. Bij wie medicijnen gebruikt, kan de bloeddruk in een hittegolf
daardoor verder zakken dan gebruikelijk. Regelmatig thuis meten helpt zulke
schommelingen op tijd in beeld te krijgen. Hoe een thuismeting hoort te
verlopen en wat de boven- en onderdruk over de gezondheid zeggen, beschrijft
gezondheidsplatform DokterFix.
Zeventig procent van de metingen wijkt af
De betrouwbaarheid van de apparaten zelf staat al langer ter
discussie. Een onderzoeksteam van de Canadese University of Alberta vergeleek
thuismeters met een nauwkeurige referentiemeting en vond dat de toestellen in
ongeveer 70 procent van de gevallen meer dan 5 mmHg afweken van de werkelijke
waarde. In zo’n 30 procent van de metingen liep het verschil op tot 10 mmHg of
meer. Een afwijking van die omvang kan het onderscheid uitmaken tussen een
normale en een verhoogde uitslag, met gevolgen voor de behandeling.
Veel meters zijn nooit gevalideerd
Een deel van het probleem zit in het aanbod. Van de
honderden bloeddrukmeters die online te koop zijn, heeft maar een klein deel
een klinische validatietest doorstaan. Onderzoekers troffen bij een steekproef
van 278 bovenarmmeters op de Australische markt aan dat slechts 18 procent
aantoonbaar was gevalideerd. Internationale hypertensie-organisaties houden
daarom lijsten bij van wél geteste toestellen, zoals het register van STRIDE
BP, een initiatief van de Europese en internationale verenigingen voor hypertensie.
Waar goedkope, niet-gevalideerde meters in de praktijk afwijken van betrouwbare
modellen, laat
testplatform slimgetest.nl
zien.
Wat een betrouwbare meting bepaalt
Naast een gevalideerd toestel telt de manier van meten. Een
bovenarmmeter met de juiste manchetmaat geldt als betrouwbaarder dan een
polsmeter, en een enkele meting zegt weinig: meerdere metingen op verschillende
momenten geven een zuiverder beeld. Deskundigen adviseren de thuismeter af en
toe naast een meting bij de huisarts te leggen om te controleren of de waarden
overeenkomen. Zo blijft het thuis meten, juist in een warme zomer, een
bruikbaar hulpmiddel in plaats van een bron van verwarring.
Bronnen
Mayo Clinic Health System, effect van hoge temperaturen op
bloeddruk en hart (vaatverwijding verlaagt de bloeddruk; advies om bij hitte te
blijven meten):
https://www.mayoclinichealthsystem.org/hometown-health/speaking-of-health/effects-…
OMRON Healthcare, How Heat Affects Blood Pressure (invloed
van warmte en bloeddrukmedicatie):
https://omronhealthcare.com/health-resources/how-heat-affects-blood-pressure-summer
Hartstichting, hoge bloeddruk in Nederland (1 op de 3 mensen
van 30 tot 70 jaar; circa 1,2 miljoen weten het niet):
https://actueel.hartstichting.nl/12-miljoen-nederlanders-onwetend-over-hoge-bloedd…
Ringrose e.a., University of Alberta, nauwkeurigheid van
thuisbloeddrukmeters (afwijking groter dan 5 mmHg in circa 70 procent van de
metingen, groter dan 10 mmHg in circa 30 procent), American Journal of
Hypertension 2017:
https://www.sciencedaily.com/releases/2017/06/170607123901.htm
Picone e.a., Nonvalidated Home Blood Pressure Devices
Dominate the Online Marketplace in Australia, Hypertension 2020 (18 procent van
278 bovenarmmeters gevalideerd):
https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/HYPERTENSIONAHA.120.14719
STRIDE BP, register van klinisch gevalideerde
bloeddrukmeters (ESH/ISH/WHL):
https://www.stridebp.org/
Afbeelding: Pexels (rechtenvrij):
https://www.pexels.com/photo/close-up-of-man-measuring-blood-pressure-of-a-woman-u…