Nederland telt ongeveer 350 soorten wilde bijen, en volgens
het Statusrapport Nederlandse Biodiversiteit dat Naturalis Biodiversity Center
in mei 2026 publiceerde is 55 procent daarvan bedreigd of al verdwenen. Terwijl
het tuinseizoen in juli op zijn hoogtepunt is, wint de vraag aan gewicht welke
planten deze insecten door de zomer heen aan stuifmeel en nectar helpen.
Vers statusrapport bevestigt de neergang
De cijfers zijn scherp. Van de ruim 330 beoordeelde
bijensoorten staat 56 procent op de Rode Lijst, en ongeveer één op de zeven
soorten is inmiddels helemaal uit Nederland verdwenen. Daarmee doet de wilde
bij het slechter dan veel andere soortgroepen. Vanaf 1 januari 2027 zijn
EU-lidstaten bovendien verplicht hun bestuivers te monitoren, en uiterlijk in
2030 moet de achteruitgang zijn omgebogen naar herstel. Gebrek aan voedsel en
nestgelegenheid geldt daarbij als een van de grootste knelpunten.
Waarom juist de zomertuin telt
Na de voorjaarsbloei valt er in veel tuinen een gat: de
fruitbomen en bollen zijn uitgebloeid, terwijl bijen en hommels tot in het
najaar voedsel nodig hebben. Een doorlopende bloei van vroeg voorjaar tot laat
in de herfst vangt dat tekort op. Volgroeide gevulde bloemen zijn daarvoor
ongeschikt, omdat de insecten er nauwelijks stuifmeel uit kunnen halen. Welke
zomer- en najaarsbloeiers de voedselvoorziening op peil houden en hoe een
gemengde border eruitziet, staat beschreven op
tuinplatform
bijmeer.nl.
Planten die stuifmeel blijven leveren
De Bijenstichting houdt een top tien van drachtplanten bij
die het verschil maken. Daarop staan onder meer knoopkruid, muskuskaasjeskruid,
duizendblad en verschillende klokjes, aangevuld met keukenkruiden als wilde
marjolein, tijm en salie die volop door bijen worden bezocht. Voor de late
zomer en het najaar horen daar de herfstaster en meisjesogen bij, die blijven
bloeien wanneer veel andere planten al zijn uitgebloeid. Variatie is het
uitgangspunt: hoe meer verschillende soorten, hoe breder het aanbod aan
stuifmeel over het seizoen.
Een tuin voor meer dan bijen alleen
Bijen gelden als graadmeter voor de bredere natuur, en een
tuin die op hen is ingericht trekt ook andere dieren aan. Waar wilde bijen en
hommels een plek vinden, volgen vaak vlinders, zweefvliegen en vogels die op
insecten en zaden afkomen. Dat een bloemrijke, gifvrije tuin het leefgebied
voor allerlei diersoorten vergroot, signaleert
natuur- en dierenplatform happy-animals.nl.
Zo werkt een keuze bij het tuincentrum in juli door tot ver buiten de eigen
border.
Bronnen
Naturalis Biodiversity Center, Statusrapport Nederlandse
Biodiversiteit 2026 (mei 2026; circa 350 soorten wilde bijen, 55 procent
bedreigd of verdwenen, monitoringplicht vanaf 2027):
https://www.naturalis.nl/over-ons/biodiversiteit/statusrapport
Rode Lijst bijen, EIS Kenniscentrum Insecten / bestuivers.nl
(188 van 338 soorten, 56 procent, op de Rode Lijst):
https://www.bestuivers.nl/rodelijst
De Bijenstichting, top 10 drachtplanten voor bijen:
https://bijenstichting.nl/top-10-drachtplanten-voor-bijen/
Afbeelding: Pexels (rechtenvrij):
https://www.pexels.com/photo/close-up-photo-of-bee-on-blue-flowers-11786736/