Terwijl zonnepanelen inmiddels op duizenden
Nederlandse daken liggen, blijft een groen dak zeldzaam. Uit een landelijke
meting van Natuur & Milieu en stichting Rooftop Revolution blijkt dat
slechts 0,5 procent van alle Nederlandse gebouwen een groen dak heeft. De
onderzoekers analyseerden satellietbeelden van meer dan 11 miljoen panden en
ontdekten grote regionale verschillen. Steden als Amsterdam, Zwolle en
Groningen lopen voorop, terwijl Limburgse gemeenten als Heerlen achterblijven.
Volgens de onderzoekers ligt er een enorm onbenut potentieel en daar wil je als
gemeente of woningeigenaar niet blijvend aan voorbijgaan.
Slechts 0,5 procent van de Nederlandse daken is groen
Uit de eerste landelijke nulmeting blijkt dat ongeveer 1
op de 200 gebouwen in Nederland een groen dak heeft. Bijna twee derde van die
groene daken is bovendien kleiner dan 25 vierkante meter. De onderzoekers
combineerden satellietdata met AI-beeldherkenning om elk dak in Nederland te
analyseren. Dat leverde het eerste landelijke referentiepunt op voor groene
daken in Nederland. Het aantal groene daken groeit weliswaar met gemiddeld 13
procent per jaar, maar dat groeitempo verandert weinig aan het totaalbeeld. Die
groei is vooral te zien bij nieuwbouw en bij kleinere gebouwen van
particulieren, zoals schuurtjes. Grotere en bestaande panden blijven achter.
Daardoor blijft veel dakoppervlak ongebruikt voor waterberging, verkoeling en
biodiversiteit, terwijl juist daar de grootste winst te behalen is voor een
groenere en koelere leefomgeving.
Grootste kansen liggen bij bestaande gebouwen
De onderzoekers zien de meeste kansen bij bestaande
bebouwing, niet bij nieuwbouw. Woningen vormen het grootste deel van het
Nederlandse dakoppervlak en juist daar blijft vergroening achter. "Het
grootste oppervlak bestaat toch uit woningen", zegt Jan Henk Tigelaar,
directeur van Rooftop Revolution, tegen Trouw. Zijn stichting adviseert dat
renovatiemomenten vaker gebruikt worden om daken te vergroenen. Moet het dak
van een appartementencomplex vervangen worden, dan is dat volgens hem het
ideale moment om te vergroenen. Toch gebeurt dat nog relatief weinig, blijkt
uit de cijfers. Ook op bedrijventerreinen liggen kansen, al is daar vaak een
technisch obstakel. Veel bestaande loodsen kunnen het extra gewicht van een
groen dak namelijk niet aan.
Grote regionale verschillen tussen gemeenten
Tussen gemeenten lopen de verschillen ver uiteen.
Amsterdam, Zwolle en Groningen tellen inmiddels duizenden groene daken, terwijl
Limburgse gemeenten als Venlo, Heerlen en Sittard-Geleen slechts enkele
tientallen groene daken tellen. In Amsterdam is 60 procent van het dakoppervlak
geschikt voor vergroening, maar wordt daarvan maar 4,17 procent benut. In
Heerlen is ruim 2 miljoen vierkante meter dakoppervlak geschikt, terwijl
slechts 0,44 procent van dat potentieel wordt gebruikt. In Eindhoven krijgt
nieuwbouw meer dan tien keer zo vaak een groen dak als bestaande bebouwing. Groene
daken krijgen dus niet overal evenveel aandacht in Nederland, wat komt door de
verschillende aanpak per gemeente.
Financiële drempel remt vergroening
De belangrijkste reden voor de achterblijvende
vergroening is financieel. Een groen dak levert de eigenaar zelf weinig directe
winst op, in tegenstelling tot zonnepanelen die zich snel terugbetalen. Vooral
de natuur en het klimaat in de wijk profiteren, niet de portemonnee van de
eigenaar. Dat maakt investeren onaantrekkelijk, ook voor woningcorporaties en
vve's. Daarnaast is niet elk dak geschikt. Een groen dak moet minimaal 60 kilo
per vierkante meter aan gewicht kunnen dragen, wat veel bestaande
bedrijfsgebouwen gewoonweg niet aankunnen. Op schuine daken is vergroening
lastiger te onderhouden, maar zeker niet onmogelijk. Vaak hebben mensen met een
schuin dak ook nog een platte uitbouw of schuur, die wel geschikt is. Bij
twijfel over de draagkracht van een dak is een inspectie door een vakman, zoals
dakdekker Nuenen,
een logische eerste stap.
Gemeenten zetten in op subsidies en regelgeving
Sommige gemeenten spelen hierop in met financiële steun.
Katwijk verhoogde het subsidieplafond voor groene daken en geveltuinen dit jaar
van 30.000 naar 60.000 euro, na een sterke toename van het aantal aanvragen
sinds de uitbreiding van de regeling in maart. Tussen maart en mei kwamen 41
aanvragen binnen, waarvan 19 voor groene daken. Het college van B&W wil de
regeling ook na dit jaar voortzetten. Zulke lokale maatregelen tonen dat
gemeenten wel degelijk stappen zetten, ook al verschillen de voorwaarden per
gemeente sterk. Landelijke afstemming zou de vergroening van Nederlandse daken
verder kunnen versnellen.