In veel sectoren zijn ze verplicht, maar wie ze
eenmaal een hele dag heeft gedragen zonder nagedacht te hebben over pasvorm of
kwaliteit, weet dat een veiligheidsschoen meer is dan een stuk beschermend
materiaal. Een slechte schoen kost je op de werkvloer meer dan je denkt:
vermoeidheid, rugklachten, blaren en uiteindelijk verminderde productiviteit.
Toch wordt de keuze vaak overgelaten aan toeval of de goedkoopste optie in de
catalogus. Dat kan beter.
Waarom de juiste veiligheidsschoen ertoe doet
Veiligheidsschoenen zijn ontworpen om
werknemers te beschermen tegen specifieke gevaren. Vallende objecten, uitglijen
op natte vloeren, doorboren door scherpe voorwerpen of blootstelling aan
elektrische spanning: de risico's op de werkvloer verschillen sterk per
branche. Een schoen die voor de bouwplaats is ontworpen, is niet automatisch
geschikt voor een magazijn of een zorgomgeving. Beginnen bij het risicoprofiel
is de logische eerste stap.
De Europese normen uitgelegd
Veiligheidsschoenen worden ingedeeld op basis
van de EN ISO 20345-norm. De categorieën S1 tot en met S5 geven aan welke
beschermingseigenschappen een schoen heeft. S1 biedt basisveiligheid inclusief
antistatische werking. S3 voegt een doordringwerende zool toe, wat in de bouw
standaard is. S5 is waterbestendig en heeft extra trekkracht. Wie de norm kent,
kan gerichter kiezen zonder te vertrouwen op de verpakking of de verkoper.
Materialen en comfort gaan samen
Leer, microvezel, textiel of rubber: elk
materiaal heeft zijn eigenschappen. Leer ademt goed en is duurzaam, maar vraagt
onderhoud. Microvezel is lichter en vaak makkelijker schoon te houden. Textiel
is ideaal in warme omgevingen, maar biedt minder bescherming tegen
vochtindringing. De zool is minstens zo belangrijk als het bovenwerk: een goede
dempende tussenzool neemt de belasting op harde vloeren weg en voorkomt
vermoeidheid aan het einde van een lange werkdag.
Pasvorm is geen bijzaak
Een te krappe veiligheidsschoen geeft
drukplekken. Een te ruime schoen zorgt voor onvoldoende grip en
stabiliteitsverlies. Voetbreedte, wreefhoogte en teenvorm spelen een rol die
fabrikanten steeds serieuzer nemen. Moderne
veiligheidsschoenen zijn
beschikbaar in meerdere breedtematen en specifieke lesten voor mannen en
vrouwen. Laat schoenen bij voorkeur aan het einde van de werkdag passen,
wanneer de voet licht opgezwollen is. Dan zit de schoen precies goed op het
moment dat het er het meest toe doet.
Sectoren en hun specifieke eisen
In de bouw gaat het om bescherming van bovenaf
en doordringwerende zolen. In de logistiek telt antistatische werking zwaarder,
zeker bij het werken nabij gevoelige elektronica. In de horeca zijn
antislipzolen op natte vloeren het meest relevant. De zorgsector heeft andere
behoeften: lichte schoenen die weinig geluid maken, makkelijk schoon te houden
zijn en een prettige pasvorm bieden voor mensen die de hele dag staan of lopen.
Een universele keuze bestaat nauwelijks.
Onderhoud verlengt de levensduur
Een kwalitatieve veiligheidsschoen gaat langer
mee als hij goed wordt onderhouden. Leren schoenen baat je bij het regelmatig
reinigen en impregneren. Textielschoenen kunnen vaak in de wasmachine, maar
controleer dit altijd bij de fabrikant. De binnenzool verdient ook aandacht:
verwissel hem tijdig als hij versleten of hygienisch niet meer verantwoord is.
Een verslete binnenzool annuleert een groot deel van het dempende effect. Dat
voel je aan je benen.
Bedrijven en hun verantwoordelijkheid
Werkgevers zijn wettelijk verplicht passende
persoonlijke beschermingsmiddelen te verstrekken als de werkplek dat vereist.
Dat geldt ook voor veiligheidsschoenen. Maar verplichting is niet hetzelfde als
betrokkenheid. Bedrijven die investeren in kwalitatieve schoenen en hun
medewerkers de ruimte geven om mee te kiezen, zien dit terug in minder uitval,
hogere tevredenheid en minder klachten aan het bewegingsapparaat. De
investering in een goede schoen per medewerker per jaar is vrijwel altijd lager
dan de kosten van een verzuimdag.
Waar je op let bij de aanschaf
Kies een merk met CE-certificering en
controleer de norm die op de schoen staat. Let op het gewicht: in sectoren met
veel loopwerk tellen extra grammen aan het eind van de dag zwaar. Vraag naar de
garantieregeling en de mogelijkheid om de schoen terug te brengen als hij na
een week toch niet goed zit. En denk vooruit: voor ploegendiensten of
seizoensarbeid kunnen andere schoenen nodig zijn dan voor een vaste werkplek
binnenshuis. Een goede keuze begint met de juiste vragen.