Sittard - Gemeenten, provincies en omgevingsdiensten
kunnen sinds maart 2026 gebruikmaken van een nieuwe handreiking voor het VTH
stelsel. Het document gaat over de samenwerking rond vergunningverlening,
toezicht en handhaving. Daarin staan professioneel opdrachtgeverschap en
opdrachtnemerschap centraal.
De handreiking is bedoeld voor partijen die werken aan
betere afspraken binnen regionale samenwerking binnen het VTH stelsel. Onder de
Omgevingswet hebben omgevingsdiensten vaker een adviserende en signalerende
functie. Zij leveren input vanuit de uitvoering en signaleren waar regionale
risico’s kunnen ontstaan. Gemeenten en provincies moeten deze informatie
vertalen naar uitvoerbare opdrachten. Daarbij zijn afspraken nodig over
verwachtingen, ruimte, mandaat en bestuurlijke terugkoppeling.
Een belangrijk onderdeel is de opdracht aan de
omgevingsdienst. Die opdracht moet volgens de handreiking concreet worden
uitgewerkt. Aanleiding, doel, activiteiten, planning, capaciteit en
financiering horen daarin terug te komen. Verder zijn afspraken over monitoring
en verantwoording nodig. Alleen dan kan de uitvoering goed worden gevolgd en
besproken.
Het document gaat tevens in op gevoelige dossiers. Bij
mediadruk, maatschappelijke onrust of veiligheidsrisico’s moet vooraf duidelijk
zijn wie wordt betrokken. Dat geldt eveneens bij vragen vanuit de gemeenteraad,
Provinciale Staten of het bestuur. De handreiking wijst daarom op het belang
van bestuurlijke sensitiviteit. Daarin wordt vastgelegd wanneer een dossier
naar management, directie of bestuur gaat.
Capaciteit vormt een apart aandachtspunt. Volgens de
handreiking is voor goed opdrachtgeverschap minimaal 450 uur nodig. Dat kan
vooral voor kleinere gemeenten lastig zijn. Daarom wordt collectief
opdrachtgeverschap als mogelijkheid genoemd. Eén opdrachtgever kan dan namens
meerdere gemeenten optreden wanneer het mandaat goed is vastgelegd.
De regionale opgave komt bovendien uitgebreid terug in het
document. Het gaat niet alleen om aantallen controles of beschikbare budgetten.
Gemeenten, provincies en omgevingsdiensten moeten vaker kijken naar kwaliteit,
behaalde doelen en het effect op de leefomgeving. Die manier van werken kan
zorgen voor meer samenhang binnen het VTH stelsel.
De publicatie past bij de groeiende aandacht voor
professioneel opdrachtgeverschap. In publieke en private samenwerkingen wordt
rolverdeling steeds belangrijker.
Adviesorganisaties
richten zich op vraagstukken rond opdrachtgeverschap, professionele inkoop en
contractmanagement. In 2026 vormt de handreiking de basis voor regionale
bijeenkomsten binnen een opleidingstraject van Berenschot. Daarna wordt
beoordeeld of het document moet worden aangepast.