Nederland behoudt zijn
Europese leidende rol in de inzet van AI. Dat is een van de
belangrijkste bevindingen in deze jaarlijkse versie van het rapport
“Unlocking the Netherlands’ AI Potential” van onafhankelijk
adviesbureau Strand Partners, in opdracht van Amazon Web Services
(AWS). Het rapport laat ook zien dat Nederlandse bedrijven dringend
moeten overstappen op de nieuwste generatie AI-technologieën om hun
leidende positie te behouden of uit te breiden. Daarvoor is het
essentieel om de benodigde vaardigheden op te bouwen en
financieringsmogelijkheden veilig te stellen. Daarnaast moeten
bureaucratische belemmeringen worden weggenomen. Het laatste ingrediënt
voor toekomstig AI-succes in Nederland is digitale soevereiniteit, in
de zin dat bedrijven de beste technologieën op de wereldmarkt moeten
kunnen kiezen.
“Nederland is een van
de Europese koplopers op het gebied van AI, maar huidig leiderschap
garandeert geen toekomstig leiderschap,” zegt Danielle Gorlick,
Managing Director Benelux bij AWS. “Hoewel zes op de tien Nederlandse
bedrijven AI gebruiken, voelt slechts één op de vier zich klaar voor de
volgende generatie ervan. Die kloof dichten is dé uitdaging voor het
toekomstige concurrentievermogen van Nederlandse bedrijven.”
Nederlandse bedrijven lopen voorop
Nederlandse bedrijven
profiteren enorm van het gebruik van AI. 80% van de bedrijven die AI
hebben toegepast, zegt dat hun innovatietempo in de afgelopen twee jaar
is versneld. In het algemeen blijft de AI-adoptie in Nederland
toenemen: 61% van de bedrijven heeft AI ingevoerd, tegen 49% vorig
jaar. Dat is een groeipercentage van 24%, iets hoger dan de 23% van
vorig jaar. Belangrijk is dat Nederland ruim voorloopt op het Europese
adoptiepercentage van 54%, wat zijn positie als een van de
toonaangevende AI-economieën van het continent bevestigt. Door AI toe
te passen, profiteren Nederlandse bedrijven ook van
productiviteitswinst, wat 76% van de deelnemers aangeeft. 81% zegt te
verwachten dat AI hun groei het komende jaar zal vergroten.
Klaar voor AI van de volgende generatie
De gereedheid voor AI
van de volgende generatie blijft echter laag, behalve onder startups:
slechts 23% van de bedrijven zegt volledig of zeer goed voorbereid te
zijn om AI-technologieën van de volgende generatie, zoals agentic AI,
toe te passen. Daartegenover staan de Nederlandse startups, die met 83%
aangeven klaar te zijn. De meerderheid van de Nederlandse bedrijven
(55%) bevindt zich nog in de meest basale fase van AI-adoptie, hoewel
dit iets is verbeterd ten opzichte van 59% vorig jaar. Deze bedrijven gebruiken
publiekelijk beschikbare chatbots voor routinetaken of kopen
kant-en-klare AI-oplossingen in. Dit zijn vooraf gebouwde, direct
inzetbare tools zoals AI-gestuurde klantenserviceplatforms,
productiviteitsassistenten of analysesoftware die met minimale maatwerk
aan de slag kunnen, voor stapsgewijze efficiëntiewinsten. Deze
concentratie is vooral sterk in sectoren zoals openbaar bestuur en
defensie (70%), gezondheidszorg (65%) en bouw (61%), waar adoptie
doorgaans voorzichtiger en geleidelijker verloopt.
Barrières wegnemen, vaardigheden opbouwen en
financiële routes creëren
Om ervoor te zorgen dat
het momentum vertaald wordt naar brede, duurzame groei voor de
Nederlandse economie, moeten verschillende belemmeringen en structurele
uitdagingen voor de adoptie van geavanceerde AI worden aangepakt. De
vereenvoudigingsinspanningen in Europa zijn nog niet volledig effectief
gebleken. Bedrijven geven aan dat de frictie bij opschaling wordt
versterkt door de bredere nalevingslast waarmee zij al te maken hebben
als gevolg van regelgevende versnippering. De stijgende compliancekosten,
die nu 40% van de totale tech-uitgaven uitmaken, tegenover 35% vorig
jaar, laten zien dat de Europese vereenvoudigingsinspanningen nog niet
hebben geleid tot een lagere nalevingslast voor bedrijven.
Daarnaast blijven
tekorten aan vaardigheden de meest genoemde belemmering voor de adoptie
en uitbreiding van AI. 58% van de deelnemers noemt een tekort aan AI-
en digitale vaardigheden als obstakel voor het invoeren of opschalen
van AI, aanzienlijk hoger dan het Europese gemiddelde van 51%. De
vaardigheden die bedrijven het vaakst missen in hun personeelsbestand
zijn AI- en machinelearning-expertise (50%), cybersecurity (45%)
en data-analyse en engineering (45%).
Ook toegang tot
financiering blijft een structurele beperking. Veel bedrijven geven aan
dat zij geen specifiek AI-budget hebben. Bedrijven die dat wel hebben,
reserveren vaak slechts een klein deel van de IT-uitgaven voor AI.
Daardoor kunnen zij moeilijk verder komen dan pilots en beperkte
toepassingen. 32% van de bedrijven noemt onvoldoende interne financiële
middelen als barrière voor het adopteren of uitbreiden van AI.
Tegelijkertijd verwachten ondernemingen dat dit zal veranderen: 90%
verwacht dat AI in de komende drie jaar een groter aandeel van de
IT-uitgaven zal innemen, en voorspelt dat dit zal oplopen tot 20% van
hun totale IT-budget.
Digitale soevereiniteit die werkt
Gevraagd naar wat het
belangrijkst is voor de groei van hun bedrijf en sector, wijzen
Nederlandse bedrijven op: toegang tot gekwalificeerd talent (57%),
duidelijkheid en vereenvoudiging van regelgeving (50%) en toegang tot
mondiale technologie en infrastructuur (47%). Bedrijven zijn duidelijk:
toegang tot de beste tools blijft cruciaal. Wanneer 84% zegt dat
toegang tot mondiale technologie belangrijk is voor hun innovatie, en
91% voor hun AI-adoptie, is de richting helder. Beleidsmakers moeten
wereldwijde toegang tot technologie waarborgen en concurrerende, open
ecosystemen behouden. In de praktijk betekent dit dat bedrijven AI- en
cloudoplossingen van wereldklasse uit internationale markten moeten
kunnen blijven gebruiken, integreren en opschalen.
Nederlandse bedrijven
benadrukken consequent dat toegang tot toonaangevende AI- en
cloudtechnologieën niet alleen een voorkeur is, maar een voorwaarde
voor adoptie, innovatie en opschaling. Soevereiniteitsstrategieën
moeten daarom worden ontworpen om veerkracht en capaciteit te
versterken, terwijl interoperabiliteit, flexibiliteit en
grensoverschrijdende samenwerking behouden blijven.
Ook burgers hebben een
vergelijkbaar perspectief, met de nadruk op gegevensbescherming:
burgers geven aan dat digitale soevereiniteit voor hen staat voor
sterke normen voor gegevensbescherming, privacy en cybersecurity (58%),
en controle over hoe en waar Europese data wordt opgeslagen en verwerkt
(44%). Deze bevindingen suggereren dat soevereiniteit vooral wordt
begrepen in termen van capaciteit, veiligheid en controle, en niet in
termen van uitsluiting. Voor zowel bedrijven als burgers is het niet de
prioriteit om de toegang tot mondiale technologieën te beperken, maar
om ervoor te zorgen dat Europa veilig kan innoveren, hoge normen van
vertrouwen kan handhaven en controle houdt over kritieke data en
systemen.
Methodologie
Het veldwerk voor deze
studie werd uitgevoerd door het onderzoeksteam van Strand Partners in
opdracht van Amazon Web Services. Voor de steekproef werd
gebruikgemaakt van een mix van online panels die bekendstaan om hun
geldigheid en betrouwbaarheid. Deze panels zijn zorgvuldig samengesteld
om een diverse vertegenwoordiging te waarborgen over verschillende
demografische groepen. Voor de bedrijfsleiders zijn de panels
geselecteerd met aandacht voor de grootte van de organisatie, sector en
functie binnen het bedrijf. Het doel van de steekproefstrategie is een
optimale mix te bereiken die de werkelijke verdeling van de
doelpopulaties in de betreffende markten weerspiegelt.
Over Amazon Web Services
Amazon Web Services
(AWS) laat zich leiden door klantgerichtheid, innovatiesnelheid,
toewijding aan operationele uitmuntendheid en langetermijndenken. Door
technologie al bijna twintig jaar te democratiseren en cloud computing
en generatieve AI toegankelijk te maken voor organisaties van elke
omvang en in elke sector, heeft AWS een van de snelst groeiende
ondernemingen op het gebied van bedrijfstechnologie in de geschiedenis
opgebouwd. Miljoenen klanten vertrouwen op AWS om innovatie te
versnellen, hun bedrijf te transformeren en de toekomst vorm te geven.
Met de meest uitgebreide AI-mogelijkheden en wereldwijde infrastructuur
stelt AWS ontwerpers in staat om grote ideeën te realiseren. Ga voor
meer informatie naar
aws.amazon.com
en volg
@AWSNewsroom.