Amsterdam,
13 mei 2025 - Hoe langer de gesprekken tussen
Iran en de Verenigde Staten zonder resultaat blijven en de blokkade
van de Straat van Hormuz voortduurt, hoe nerveuzer de wereldhandel
wordt. Niet alleen de stijgende olieprijzen zorgen wereldwijd voor
onrust bij bedrijven. Langdurige onzekerheid vergroot ook de impact
van leveringsproblemen in andere sectoren, zoals edelgassen of
zeldzame aardmetalen.
Voor distributeurs,
inkopers en logistieke dienstverleners betekent dat opnieuw
balanceren tussen leveringszekerheid, kostenbeheersing en
risicomanagement. Volgens Christian Reinwald, Head of
Product Management & Marketing bij reichelt elektronik,
zijn bedrijven vandaag beter voorbereid dan enkele jaren
geleden, al blijven de risico’s aanzienlijk.
“Veel organisaties
hebben sinds de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne actief
gewerkt aan het versterken van hun supply chains,”
zegt Reinwald. “Maar geopolitieke spanningen laten opnieuw zien
hoe afhankelijk de industrie blijft van mondiale handelsroutes en
schaarse grondstoffen.”
Impact
op de economie
Naar
verwachting
zal de oorlog in het Midden-Oosten vrijwel alle Nederlandse sectoren
raken. Eerder
onderzoek
van reichelt elektronik liet al zoen dat dat vrijwel alle
Nederlandse industriële bedrijven (96%) in meer of mindere mate
hinder ondervonden van knelpunten in
de supply chain.
De oorzaken liggen niet
alleen bij stijgende energieprijzen, maar ook bij beperkingen op
handelsroutes, hogere transportkosten en leveringsproblemen van
halffabricaten en grondstoffen. Vooral de energie-, landbouw- en
chemische sector worden momenteel hard geraakt. Maar ook binnen de
elektronicasector nemen de zorgen toe: handelsroutes voor
grondstoffen zoals zwavel, helium en wolfraam – afkomstig
uit de getroffen regio of vervoerd via de Perzische
Golf – staan onder druk.
“Veel bedrijven hebben
hun supply chains de afgelopen jaren robuuster
gemaakt, maar bij kritieke grondstoffen blijft de afhankelijkheid van
internationale handelsroutes groot,” zegt Reinwald.
Door de hoge
brandstofprijzen neemt de interesse in elektrische voertuigen verder
toe. Zwavel is essentieel voor de productie van EV-batterijen en
ongeveer de helft van het wereldwijde zeetransport verloopt via de
Perzische Golf. Als deze route langdurig verstoord raakt, kan dat
grote gevolgen hebben voor de productie van elektrische voertuigen in
Europa en de rest van de wereld.
Als
verstoringen in de supply chain langdurig aanhouden
Sommige gevolgen van de
huidige verstoringen worden pas later zichtbaar. Wanneer fabrieken in
Azië vandaag stilvallen door olie- of grondstoffentekorten, kan dat
enkele weken later leiden tot aluminiumtekorten in de Europese
auto-industrie.
Specifieke aandacht
gaat uit naar helium. Dit edelgas wordt gebruikt om uiterst
nauwkeurige productie-installaties te koelen en is daarom onmisbaar
voor de productie van halfgeleiders. Het Midden-Oosten is
verantwoordelijk voor ongeveer
een
derde van de wereldwijde heliumproductie. Al in 2022
leidden leveringsproblemen – onder meer door de oorlog in Oekraïne –
tot grote tekorten bij Zuid-Koreaanse fabrikanten, die sterk
afhankelijk waren van leveranciers uit de Golfregio.
Sindsdien zetten veel
bedrijven sterker in op diversificatie van hun leveranciersnetwerk en
het opbouwen van grotere voorraden. Veel organisaties beschikken
inmiddels over voorraden die meerdere weken of zelfs maanden
meegaan.
“Bedrijven kijken
vandaag veel bewuster naar strategische voorraden dan enkele jaren
geleden,” zegt Reinwald. “De focus ligt niet langer alleen op
efficiëntie, maar steeds vaker ook op leveringszekerheid.”
Hamsteren
wordt afgeraden
Op dit moment zijn er
nog geen acute leveringsproblemen, maar de eerste signalen van
paniekaankopen zorgen al voor onrust en stijgende prijzen. Toch zijn
er veel aanwijzingen dat de wereldeconomie deze crisis beter kan
opvangen dan eerdere verstoringen. De wereldwijde handelsstromen
functioneren grotendeels nog steeds en bedrijven zijn beter
voorbereid dan tijdens eerdere crises.
Uit het recente
Supply
Chain Report van reichelt elektronik blijkt
bijvoorbeeld dat veel Nederlandse bedrijven
hun supply chain actief hebben verbreed of alternatieve
leveranciers zoeken. Bijna de helft (46%) werkt inmiddels vaker samen
met lokale leveranciers om minder afhankelijk te zijn van mondiale
handelsontwikkelingen.
Balans
tussen kortetermijn- en langetermijnrisicobeheer
Hoewel bedrijven
tegenwoordig beter voorbereid zijn op crises, volgen verstoringen
elkaar ook sneller op en zijn de gevolgen door mondiale verwevenheid
groter geworden.
“Supply chains zijn
efficiënter geworden, maar daardoor ook kwetsbaarder voor
geopolitieke spanningen,” aldus Reinwald.
Tegelijkertijd maken
stijgende kosten het lastig om te investeren in extra
weerbaarheid. Uit het eerdergenoemde
Supply
Chain Report blijkt bijvoorbeeld dat stijgende prijzen van
kritieke componenten voor 77 procent van de Nederlandse industriële
bedrijven een grote uitdaging vormen. Ook hoge energieprijzen blijven
zwaar wegen (60%).
Leren
omgaan met permanente onzekerheid
Proactief risicobeheer
wordt steeds belangrijker. Dat betekent niet alleen het identificeren
van alternatieve leveranciers en het zorgvuldig uitbreiden van
voorraden, maar ook investeren in flexibelere productieprocessen
en bredere handelsrelaties.
De afhankelijkheid van
helium is daarvan slechts één voorbeeld. Soortgelijke
afhankelijkheden bestaan ook voor zeldzame aardmetalen, lithium en
andere grondstoffen. Op de lange termijn wordt het daarom steeds
belangrijker om recyclingcapaciteit uit te breiden, zodat waardevolle
grondstoffen na gebruik opnieuw kunnen worden ingezet binnen nieuwe
productcycli. Ook onderzoek naar alternatieve materialen en verdere
diversificatie van handelspartners in verschillende regio’s kan
bedrijven helpen om op lange termijn weerbaarder te worden tegen
crises.
“Volledige zekerheid
bestaat niet meer,” concludeert Reinwald. “Maar bedrijven die
investeren in flexibiliteit, transparantie en bredere
leveranciersnetwerken zijn veel beter in staat om nieuwe verstoringen
op te vangen.”
###
Over
reichelt elektronik GmbH
reichelt elektronik
GmbH is een van Europa’s grootste onlinedistributeurs voor
elektronica en IT-technologie met meer dan 150.000 producten. Ook
voor kleine bestellingen biedt reichelt elektronik klanten over de
hele wereld een uitstekende prijs-kwaliteitsverhouding, optimale
voorraad en korte levertijd. Zowel particuliere als zakelijke klanten
vinden in de webshop een breed scala van bouwelementen,
ontwikkelingsboards zoals single-board-computers, huishoud- en
veiligheidstechniek, en werkplaatsbenodigdheden. Daarnaast bestaat
het assortiment uit elementen voor verlichting en meettechnieken, pc-
en netwerktechnieken en stroomvoorziening.
reichelt elektronik
GmbH heeft zijn hoofdkantoor in Sande (Duitsland) en is opgericht in
1969.