Amersfoort
– De inzet van
AI op de werkvloer roept bij werknemers vragen op over
verantwoordelijkheid, zeggenschap en besluitvorming. Zo vindt 43 procent
van de Nederlandse werknemers dat zij betrokken moeten worden bij
beslissingen over de inzet van AI en bijbehorende tools. Daarmee geven
zij aan dat keuzes over kunstmatige intelligentie niet eenzijdig genomen
moeten worden. Dat blijkt uit
onderzoek van
Fellowmind onder ruim 1.100 Nederlandse werknemers.
Gevaren
van AI
Dat werknemers willen meepraten over AI-beslissingen komt
niet uit de lucht vallen. Op de werkvloer worden duidelijke risico’s
ervaren bij het werken met AI. Zo noemt ruim de helft van de werknemers
(54%) een afname van het kritisch denkvermogen als grootste zorg.
Daarnaast maakt 38 procent zich zorgen dat collega’s onvoldoende
vaardigheden hebben om AI op een verantwoorde manier te gebruiken. Ook de
angst voor baan- of functieverlies speelt mee: 36 procent ziet dit als
een reëel risico. Verder vrezen werknemers dat creativiteit onder druk
komt te staan (32%) en dat er minder ruimte overblijft voor intuïtie in
het werk (26%). Deze risico’s verklaren waarom werknemers niet alleen
geïnformeerd willen worden, maar ook actief willen meepraten over de
inzet van AI binnen hun organisatie.
Menselijke
controle en heldere regels
De wens om mee te praten over AI-beslissingen gaat verder
dan alleen betrokkenheid. Werknemers verwachten dat keuzes over
technologie zorgvuldig worden afgewogen. Zo vindt 44 procent dat
beslissingen over AI altijd door mensen moeten worden getoetst. Daarnaast
is er behoefte aan duidelijkheid over de spelregels: een derde van de
werknemers (32%) wil actief geïnformeerd worden over wet- en regelgeving
rondom AI, zoals de Europese AI Act.
Martien Merks, CEO van Fellowmind Nederland: “De
uitkomsten van dit onderzoek laten zien dat de discussie over AI op de
werkvloer in de kern niet over technologie gaat, maar over eigenaarschap.
AI heeft steeds meer invloed op hoe werk wordt ingericht en beoordeeld.
Het is dan ook logisch dat medewerkers willen weten wie beslist, wie
verantwoordelijk is en waar menselijke afwegingen blijven. In de praktijk
blijkt dat AI alleen waarde toevoegt wanneer medewerkers vanaf het begin
worden meegenomen, er duidelijke kaders zijn en menselijke toetsing is
georganiseerd. Wordt die dialoog overgeslagen en AI top-down ingevoerd,
dan ontstaat wantrouwen en blijft waarde onbenut. Betrokkenheid van
medewerkers is daarom geen rem op innovatie, maar een voorwaarde voor verantwoorde
en effectieve inzet van AI.”