Utrecht, 26 januari 2026 - Onderzoek door
Dynatrace, het toonaangevende AI-gestuurde observabilityplatform, onthult dat twijfels rond het implementeren van Agentic AI niet ontstaan omdat bedrijven geen vertrouwen hebben in AI, maar omdat ze autonome systemen nog niet goed kunnen beheren, valideren of veilig opschalen. Het
Pulse of Agentic AI 2026-onderzoek is de eerste wereldwijde studie die zich richt op de manier waarop observability en betrouwbaarheid bepalend zijn voor de succesvolle implementatie van Agentic AI.
Een structurele verschuiving: betrouwbaarheid als beperkende factor
Het onderzoek wijst uit dat ongeveer 50% van de AI-projecten zich in de Proof-of-Concept (POC) of pilotfase bevindt. Volledige adoptie staat dus nog in de kinderschoenen, maar groeit snel: 26% van de organisaties werkt aan elf of meer Agentic AI-projecten. Naarmate organisaties de experimentele fase achter zich laten en overgaan tot grootschalige implementatie, zoeken ze steeds vaker naar betrouwbare, geloofwaardige en bewezen platforms die hen hierin kunnen ondersteunen. Deze verschuiving is terug te zien in zowel ambitie als uitvoering: 74% verwacht namelijk dat AI-budgetten volgend jaar opnieuw zullen stijgen. Deze bevindingen wijzen op een structureel omslagpunt, waarbij betrouwbaarheid, veerkracht, governance en real-time inzicht bepalend zijn voor het succes van Agentic AI.
Andere belangrijke bevindingen zijn:
- Bijna de helft (48%) van de ondervraagde bedrijfsleiders verwacht een budgetverhoging van ten minste $2 miljoen op jaarbasis. Dit wijst erop dat investeringen nog steeds verstandig zijn.
- AI-agents worden het meest ingezet binnen IT-operations en DevOps (72%), software-engineering (56%) en klantenservice (51%).
- Bedrijfsleiders geven aan dat het verbeteren van de besluitvorming met real-time inzichten de hoogste prioriteit heeft bij de implementatie van AI-agents (51%). Op de tweede plek staat het verbeteren van systeemprestaties en -betrouwbaarheid (50%), gevolgd door het verbeteren van de interne efficiëntie om operationele kosten te verlagen (50%).
- De grootste verwachte ROI voor Agentic AI-projecten ligt in ITOps/systeemmonitoring (44%), cybersecurity (27%) en dataverwerking en -rapportage (25%).
- De twee belangrijkste belemmeringen voor de implementatie van AI-agents zijn zorgen over beveiliging, privacy en compliance (52%), technische uitdagingen bij het beheren en monitoren van agents op grote schaal (51%) en een tekort aan gekwalificeerd personeel of training (44%).
Betrouwbaarheid en menselijk toezicht
Respondenten geven aan dat menselijke begeleiding een doelbewust onderdeel blijft van hun strategie voor Agentic AI. Het onderzoek laat zien dat leiders een 50/50-verhouding tussen mens en AI verwachten voor IT- en routinematige toepassingen voor klantondersteuning en een 60/40-verhouding voor bedrijfstoepassingen. Dit duidt erop dat menselijke beoordelingen het systeem nog altijd sturen door doelen te stellen, grenzen te definiëren en verantwoording te waarborgen.
Aanvullende bevindingen zijn:
- Hoewel meer dan de helft (64%) van de organisaties een mix van autonome en door mensen geleide agents inzet, wordt 69% van de door Agentic AI-aangedreven beslissingen nog steeds door mensen geverifieerd. Daarnaast is 87% van de organisaties actief bezig met het bouwen of implementeren van agents die menselijk toezicht vereisen.
- Slechts 13% van de organisaties gebruikt volledig autonome agents en slechts 23% vertrouwt uitsluitend op door mensen geleide agents.
- De belangrijkste validatiemethoden zijn kwaliteitscontroles van gegevens (50%), menselijke beoordelingen van de output van agents (47%) en monitoring op afwijkingen of anomalieën (41%).
- 44% gebruikt nog steeds handmatige methoden om communicatiestromen tussen AI-agents te beoordelen. Dit benadrukt de noodzaak van meer geautomatiseerde en gecontroleerde toezichtmechanismen.
“Organisaties vertragen de adoptie van Agentic AI niet omdat ze de waarde van AI in twijfel trekken, maar door het gebrek aan vertrouwen dat systemen zich in de praktijk gedragen zoals ze bedoeld zijn”, aldus Alois Reitbauer, Chief Technology Strategist bij Dynatrace. “Nu de meeste bedrijven jaarlijks miljoenen dollars uitgeven en verdere budgetverhogingen plannen, wordt Agentic AI een essentieel onderdeel van de bedrijfsvoering. Tegelijkertijd laat dit onderzoek een duidelijke verschuiving zien. Hoewel menselijk toezicht nog steeds essentieel is, bereiden organisaties zich steeds meer voor op meer autonome, AI-gestuurde besluitvorming. De focus ligt op het opbouwen van het vertrouwen en de operationele betrouwbaarheid die nodig zijn om Agentic AI op een verantwoorde manier op te schalen.”
Observability maakt vertrouwen en schaalbaarheid mogelijk voor Agentic AI
Naarmate organisaties Agentic AI verder ontwikkelen dan pilotprojecten, is observability een cruciale intelligentielaag die helpt bij het opbouwen van vertrouwen. Observability-oplossingen bieden inzicht in elke fase van de Agentic AI-levenscyclus, van ontwikkeling en implementatie tot operationalisering. Het onderzoek toont aan dat observability al in de gehele levenscyclus wordt gebruikt, met de hoogste adoptie tijdens implementatie (69%), operationalisering (57%) en ontwikkeling (54%). Dit onderstreept de rol ervan als fundamentele basis voor Agentic AI-projecten.
Daarnaast blijkt verder uit het onderzoek:
- Bijna 70% van de ondervraagde organisaties gebruikt al observability tijdens de implementatie van Agentic AI om real-time inzicht te krijgen in agentgedrag, systeemprestaties en besluitvorming.
- 50% gebruikt Agentic AI voor zowel interne als externe toepassingen, 33% alleen voor interne doeleinden en 18% alleen voor externe doeleinden.
- 50% heeft Agentic AI-projecten in productie voor beperkte gebruiksscenario’s, 44% heeft projecten die breed worden ingezet binnen geselecteerde afdelingen en 23% heeft projecten in een volwassen, bedrijfsbrede integratiefase.
“Observability is een essentieel onderdeel van een succesvolle Agentic AI-strategie”, vervolgt Reitbauer. “Het Dynatrace AI Center of Excellence (AI CoE) werkt met veel van onze grootste klanten, en naarmate organisaties streven naar meer autonomie, hebben ze real-time inzicht nodig in hoe AI-agents zich gedragen, interageren en beslissingen nemen. Observability helpt teams niet alleen de prestaties en resultaten te begrijpen, maar biedt ook de transparantie en het vertrouwen die nodig zijn om Agentic AI op een verantwoorde manier en met passend toezicht op te schalen.”
Download hier het volledige rapport: The Pulse of Agentic AI 2026: Balancing innovation with control from pilot to production.
Methodologie
Dit rapport is gebaseerd op een wereldwijd onderzoek onder 919 senior leiders en besluitvormers die direct betrokken zijn bij of verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling en implementatie van Agentic AI in grote organisaties met een jaaromzet van $100 miljoen of meer. Het onderzoek werd uitgevoerd en geanalyseerd door Qualtrics-partner Y2 Analytics in opdracht van Dynatrace in november en december 2025. De steekproef omvatte 206 respondenten in de VS, 85 in Latijns-Amerika, 380 in Europa, 81 in het Midden-Oosten en 196 in Azië-Pacific.
Over Dynatrace
Dynatrace biedt observability voor hedendaagse digitale bedrijven en helpt de complexiteit van moderne digitale ecosystemen om te zetten in een krachtig bedrijfsmiddel. Met de AI-gestuurde inzichten van Dynatrace kunnen organisaties sneller analyseren, automatiseren en innoveren om hun bedrijf vooruit te helpen. Wil je meer weten of hoe Dynatrace jouw bedrijf kan helpen? Ga dan naar
www.dynatrace.com, lees onze blog en volg ons op
LinkedIn en X
@dynatrace.
Ben je benieuwd naar hoe je de cloud kunt vereenvoudigen en de impact van digitale teams kunt maximaliseren? Wij laten het u zien. Meld je dan aan voor een proefperiode van 15 dagen.
Voor meer informatie
Dynatrace
Darshna Kamani
E-mail:
darshna.kamani@dynatrace.com
Whizpr
Martine Korthals / Paul Maris / Winnie Silvertand / Nini Joostens
E-mail:
dynatrace@whizpr.nl