Het is haast niet meer weg te denken: jongeren met hun telefoon in de hand. Je ziet ze overal in de bus, aan tafel, in bed. Soms lijkt het wel alsof het scherm aan hun hand vastzit. Vooral ’s avonds gaat die telefoon vaak nog even aan voor het slapengaan. Nog snel even door Instagram scrollen, een filmpje op TikTok kijken of reageren in de groepsapp. Heel onschuldig lijkt het niet, want steeds meer jongeren hebben hierdoor moeite om op tijd in slaap te komen.
Altijd online
Veel jongeren geven toe dat ze het lastig vinden om hun telefoon weg te leggen, zeker als ze eigenlijk moeten slapen. Het is natuurlijk verleidelijk om nog even ‘alles’ mee te pakken, je wilt niks missen en online is altijd wel iets te beleven. Misschien herken je het wel van andere dingen, zoals de aantrekkingskracht van een online casino zonder limiet, waar je het gevoel hebt dat alles kan en mag. Diezelfde vrijheid voelen jongeren op hun telefoon: even geen regels, gewoon gaan met die banaan. Maar dat heeft een keerzijde, want die vrijheid zorgt er juist voor dat het lastig wordt om op tijd af te schakelen. Al dat blauwe licht en die constante prikkels houden hun hoofd juist wakker, in plaats van slaperig.
Waarom is loslaten zo moeilijk?
Het is bijna een sport geworden: overal als eerste bij willen zijn. Je wilt weten wat er in de groepsapp gebeurt, geen leuke video missen en direct reageren als iemand je een berichtje stuurt. Dat FOMO-gevoel – fear of missing out – maakt het extra lastig om dat scherm ’s avonds écht aan de kant te leggen. Voor je het weet is het ineens een uur later en lig je nog steeds te scrollen terwijl je eigenlijk allang had willen slapen.
Wat kunnen ouders, leraren en jongeren zelf doen?
Het is helemaal niet gek dat jongeren hiermee worstelen, want ook veel volwassenen vinden het lastig om hun telefoon op tijd weg te leggen. Toch kun je als ouder of leraar het verschil maken door er open over te praten. Vraag gewoon eens: “Hoe vind jij het eigenlijk om altijd online te zijn?” Of bespreek samen wat werkt om een beetje rust te krijgen voor het slapengaan. Maak duidelijke maar haalbare afspraken: bijvoorbeeld na een bepaald tijdstip samen de telefoons wegleggen of een andere avondroutine proberen. Ook eens samen kijken naar favoriete apps of hoe je je schermtijd in de hand kunt houden, helpt al.
Slaap wint het altijd van je telefoon (ook al lijkt het soms niet zo)
De oplossing is simpel, maar dat maakt het niet altijd makkelijk. Probeer een vast moment te kiezen waarop de telefoon uitgaat. Maak er bijvoorbeeld een gezellig moment van met een boek, een podcast of nog even samen kletsen. Je zult merken: als je dat een tijdje volhoudt, voelt het steeds minder gek om niet tot het laatste moment op je telefoon te zitten. Het grote voordeel? Je slaapt beter, bent overdag minder moe en het leven voelt een stuk relaxter als je uitgerust wakker wordt. De mobiele telefoon is nog steeds een grote stoorzender voor de slaap van jongeren. Maar eerlijk is eerlijk, met een beetje hulp, wat humor en vooral duidelijke afspraken kun je er samen echt wat aan doen. Soms is het beste wat je kunt doen: je scherm even uitzetten en jezelf een goede nachtrust gunnen.