Het World Wide Web, ooit symbool van hoop en vrijheid, is 35 jaar later uitgegroeid tot een web van commerciële belangen, afhankelijkheid en desinformatie. Een aantal grote techbedrijven bepaalt wat we zien en doen, terwijl democratie en autonomie onder druk staan. VPRO Tegenlicht onderzoekt hoe het zo ver heeft kunnen komen én hoe we het internet weer van iedereen kunnen maken.
Still uit Error 404: het internet in crisis © VPRO
Er gaan wereldwijd steeds meer geluiden op - opvallend genoeg bij veel jongeren - om het monopolie van Big Tech te breken en weer een internet te creëren dat van en voor iedereen is. Een digitale ruimte waar we zelf invloed op hebben, waar we zelf bepalen wat we zien en wat we doen. Tegenlicht onderzoekt in deze aflevering de toekomst van het internet, ‘de digitale ruimte’ die het World Wide Web voortbracht en die nu ons leven zo goed als bepaalt.
Zoekmachines, mail, social media, mobiele telefoons, apps, alle digitale systemen, augmented reality, artificial intelligence: zonder internet werkt niks. Ziekenhuizen liggen plat, er kan niet meer gereisd worden, banken - en dus je rekeningen - zijn onbereikbaar en je verliest contact met alles en iedereen om je heen. Internet is ons leven en tegelijkertijd maken we ons er weinig druk over. Als internet een basisbehoefte is, waarom laten we het dan door een selecte groep bedrijven beheersen?
Tegenlicht spreekt met pioniers en vernieuwers die zich inzetten voor een een beter, gezonder internet dat rekening houdt met onze mensenrechten:
- Rudy van Belkom (Stichting Toekomstbeeld der Techniek): pleitbezorger van technologie die rekening houdt met de imperfecties van de menselijke natuur.
- Kim van Sparrentak (Europarlementariër): werkt aan wetgeving om Big Tech te reguleren, waaronder de Digital Fairness Act, en zet zich in voor Europese digitale autonomie.
- Nabiha Syed (Mozilla Foundation): voormalig jurist en journalist,vecht voor openheid en creativiteit om zo tot een eerlijker en ethischer internet te komen als directeur van de Mozilla Foundation.
- Ctrl + Alt + Reclaim: een grassroots actiegroep van jonge activisten die strijden tegen verslavende algoritmes, online haat en schendingen van privacy.
- Ramya Krishnan (advocaat): voert een rechtszaak tegen Meta voor meer controle op social media, een mogelijke doorbraak tegen de macht van Big Tech.
VPRO Tegenlicht: Error 404: het internet in crisis, zondag 5 januari 2025, 22.10 uur, NPO 2 en ’s morgens online op vpro.nl/tegenlicht en NPO Start.